Lăng Nghiêm Kinh
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Gọi đủ: Đại Phật đính Như Lai Mật Nhân tu chứng Liễu Nghĩa chư Bồ Tát vạn hạnh Thủ Lăng Nghiêm Kinh. Cũng gọi: Đại Phật đính Thủ Lăng Nghiêm Kinh, Đại Phật đính kinh. Kinh, 10 quyển, do Sa Môn Bát lạt mật đế, người Trung Thiên Trúc dịch vào đời Đường, được thu vào Đại chính tạng tập 19. Thủ lăng nghiêm là tên của môn Tam Muội mà đức Phật đã chứng được, cũng là tiếng gọi chung cho cả muôn hạnh. Kinh này nói rõ lí Căn Trần cùng một nguồn, trói buộc và giải thoát chẳng phải hai, đồng thời giải thích pháp Tam ma đề (Tam Muội) và các giai vị của Bồ Tát. Nội dung kinh này trước hết kể chuyện ngài A nan ra ngoại thành Khất Thực, bị nàng Ma Đăng Già cám dỗ, Mê Hoặc đến nỗi gần mất Giới Thể. Đức Phật biết A nan đang bị dâm thuật làm khốn, liền sai ngài Văn Thù Sư Lợi đem thần chú đến hộ trì. Sau khi ngài A nan trở về Tinh Xá, nàng Ma Đăng Già cũng theo đến. Khi ấy đức Phật nói pháp chỉ dạy Ma Đăng Già và khiến nàng Xuất Gia học đạo. Phần nổi bậc nhất trong kinh này là 25 Pháp Môn Viên Thông ở quyển 5, trong đó, Pháp Môn thứ 24 Bồ Tát Đại Thế Chí trình bày về pháp Niệm Phật Viên Thông, rất thường được tông Tịnh Độ dẫn chứng. Kinh Lăng nghiêm nói về các yếu chỉ của pháp Thiền như: Khai thị tu thiền, Nhĩ căn Viên Thông, Ngũ Uẩn Ma cảnh, v.v... nhưng khác với kinh Thủ Lăng Nghiêm Tam Muội do ngài Cưu Ma La Thập dịch. Ở đầu mỗi quyển của bộ kinh này đều ghi rõ (Đại 19, 106 trung): Một tên là Trung Ấn Độ Na lan đà đại Đạo Tràng kinh được chép riêng ra Từ Quán đính bộ. Quyển 1 ghi (Đại 19, 106 trung): Ngày 23 tháng 5, năm Ất tị, niên hiệu Thần long năm đầu, đời Đường, Sa Môn người Trung Thiên Trúc tên là Bát lạt mật đế dịch tại Đạo Tràng Chế chỉ ở Quảng châu, Đệ Tử Bồ Tát Giới, chức vụ Tiền chính gián đại phu, Đồng trung thư môn hạ Bình chương sự thanh hà Phòng Dung ghi chép, Sa Môn người nước Ô trành tên là Di Già Thích Ca dịch lời. Các sư thuộc Tông Pháp tướng đều cho kinh này là ngụy tác, thời gần đây giới học giả cũng tranh luận về vấn đề thật, giả của kinh này, lí do là vì nó đã không được thu vào Đại tạng của 4 triều: Đường, Tống, Nguyên, Minh. Nhưng, cứ theo Khai Nguyên Thích Giáo Lục, thì đương thời (đời Đường) có kinh Đại Phật đính Như Lai Mật Nhân tu chứng Liễu Nghĩa chư Bồ Tát vạn hạnh Thủ lăng nghiêm 10 quyển. Ngoài ra, Tống sử nghệ văn chí cũng có ghi tên kinh Thủ lăng nghiêm 10 quyển. Kinh này có nhiều sách chú sớ, nhưng quan trọng hơn cả thì có: Nghĩa sớ chú kinh, 20 quyển, của ngài Tử tuyền, Nghĩa sớ thích yếu sao, 6 quyển, của ngài Hoài viễn, Nghĩa hải, 30 quyển, của ngài Hàm huy, Huyền Nghĩa, 2 quyển, của ngài Trí húc, Mô Tượng kí, 1 quyển, của ngài Châu hoành. [X. Đại Thừa Tam Luận Đại Nghĩa sao Q. 3.; Đại Đường Nội Điển Lục Q. 3.; Trinh nguyên tân định Thích Giáo Mục Lục Q. 14.; Kinh lục môn trong Thiền Lâm Tượng Khí Tiên].