Thùy Tích

Từ Bản Thể(Bản Địa), Phật, Bồ Tát Thị Hiện ra các thứ thân hình để cứu độ Chúng Sinh. Tư tưởng này bắt nguồn từ thuyết Bản Tích Nhị Môn của kinh Pháp hoa và thuyết Bản Địa gia trì của kinh Đại nhật, như những điều được nói trong phẩm Thọ Lượng của kinh Pháp hoa và trong Tứ trùng Mạn Đồ La Thai Tạng Giới của kinh Đại nhật chính là sự biểu hiện đầy đủ tư tưởng này. Pháp Thân, Báo Thân trong 3 thân Phật là Bản Địa, còn Hóa Thân là Thùy Tích. Đứng về phương diện Thùy Tích mà nói thì các trời, các thần ở viện Ngoại Kim Cương thuộc lớp thứ 4 của Thai Tạng Giới, kinh Đại nhật, trong Tín Ngưỡng của Ấn Độ từ nghìn xưa, đều là Thùy Tích của Đại Nhật Như Lai. Phật giáo Nhậtbản đặc biệt nhấn mạnh tư tưởng Bản Địa Thùy Tích này. Vì lúc Phật giáo mới truyền vào Nhậtbản, để dung hợp với Tín Ngưỡng Thần Đạo cố hữu truyền thống của Nhậtbản, các vị Cao Tăng Nhật Bản Như Hànhcơ, Tốitrừng, Khônghải... mới Đề Xướng tư tưởng này, cho rằng Phật và Bồtát của Phật giáo là Phật Bản Địa (Phật gốc), còn các thần của Thần Đạo Nhật Bản là Phật Thùy Tích(Phật ngọn – Phật Hóa Thân), đó là khởi đầu của tư tưởng Thần Phật Tập Hợp của Phật giáo Nhật bản. Trường hợp này cũng giống như lúc Phật giáo mới truyền vào Trung Quốc. Bấy giờ, để tránh bị tư tưởng Nho gia truyền thống bài xích, nên 1số vị Cao Tăng đem dung nhiếp những tín điều cơ bản của Phật giáo với Nho gia, như đem Ngũ Giới phối hợp với Ngũ thường: Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín.Chú Duy Ma Kinh tự (Đại 38, 327 thượng) nói; Nhưng cửa kín khó mở, Thánh ứng khác nhau, không có Bản Địa thì không thể Thùy Tích, chẳng nhờ Thùy Tích thì không nương vào đâu để Hiển Bản địa, Bản, Tích tuy khác, nhưng Bất tư nghị thì là một. (xt. Bản Địa Thùy Tích).