Bố Giáo

Đem giáo pháp nói cho người nghe. Cùng nghĩa với các tiếng Hoằng giáo, Tuyên giáo, Truyền giáo. Pháp Hoa Huyền Nghĩa quyển 10 phần trên (Đại 33, 800 trung, 812 hạ), nói : Như Lai bắt đầu Bố Giáo (...) Thánh Nhân Bố Giáo, đều có người theo về, nhưng các nhà phán giáo thì chẳng phải một. Như vậy, người ta có thể thấy từ ngữ Bố Giáo vốn chỉ cho việc Phật và Bồ Tát giáo hóa Chúng Sinh. Đến đời sau, dần dần chỉ cho người vào đạo Phật đã lâu rồi chuyển sang dắt dẫn người khác, hoặc chuyên về việc học tập nghiên cứu Kinh Điển để giảng đạo nói pháp. Ngược dòng lịch sử, ngay khi chấm dứt mùa An Cư của năm đầu tiên sau đức Phật thành đạo, đã có 60 vị Đệ Tử Phật đi đến các nơi để truyền bá giáo pháp. Sau đức Phật Nhập Diệt, các bậc Đại Đức phần nhiều cũng khuyến khích người tu hành đi đến các nơi xa xôi để truyền đạo. Như vào thế kỉ III trước Tây lịch, sau khi Đại hội Kết Tập lần thứ ba bế mạc, vua A dục liền phái các vị Trưởng lão đến những nước gần biên giới truyền bá giáo pháp: phía bắc đến nước Ca thấp di la, Kiện đà la, phía nam đến châu Sư tử (nước Tích lan), phía tây đến miền Trung á, phía đông đến nước Kim địa thuộc Nam bộ Miến điện. Phật giáo truyền đến Trung Quốc vào hai thời Tây Hán, Đông Hán, ban đầu lấy Trường an, Lạc Dương làm trung tâm, lưu hành ở một giải lưu vực sông Hoàng, thời Tam Quốc truyền đến kinh đô Kiến nghiệp (Nam Kinh) ven bờ Trường giang. Thời kì này đã có rất nhiều vị tăng người Trung Quốc mạo hiểm đến Tây vực, Ấn Độ, như các ngài Chu Sĩ Hành, Pháp Hiển v.v... Năm Hàm an thứ 2 (372) vua Phù Kiên phái ngài Thuận đạo đến nước Cao cú li hoằng pháp, dần dà Phật giáo đã truyền bá đến Tân La, Bách Tế, để rồi khoảng 200 năm sau thì truyền đến Nhật bản. Hoặc có thuyết nói vào năm Đại minh thứ 5 (461) có năm vị Sa Môn người nước Kế tân đến nước Phù Tang truyền bá Phật Pháp. Phật giáo được truyền đến các nước phương đông qua con đường buôn tơ lụa của Trung Quốc, rồi các nước phương tây dần dần Phật Pháp cũng được truyền bá đến, sớm nhất là các nước Anh, Pháp, kế đó là Thụy sĩ, Hà lan, Bỉ, Nga, Mĩ v.v…... Ở thế kỉ XX, các vị Cao Tăng Đại Đức, như ngài tỉ khưu A Nan Đà của Miến điện, tỉ khưu Kim Cương Trí và Cư Sĩ Đạt Ma Ba La của Tích lan đã lần lượt đưa Phật Pháp truyền vào các nước Anh. Năm 1929, ngài Thái Hư của Trung Quốc đã sáng lập hội Phật giáo Ba lê ở nước Pháp, rồi sang Mĩ quốc hoằng pháp. Năm 1939, hội phát hành nguyệt san Tư tưởng Phật giáo bằng Pháp văn... [X. Thiện kiến luật tì Bà Sa Q. 2.; Phật Tổ Thống Kỉ Q. 36.; Âu Mĩ Phật Giáo chi phát triển (Hiện Đại Phật Giáo Học Thuật Tùng San)]. (xt. Mĩ Quốc Phật Giáo, Âu Mĩ Phật Giáo).