Tân Phát Ý

I. Tân Phát Ý. Phạm: Nava-yàna-samprasthita. Cũng gọi Sơ phát ý, Sơ phát tâm, Tân phát tâm. Gọi tắt: Tân phát, Sơ Tâm. Mới phát tâm Bồ Đề tu học Phật Đạo. Bồ Tát Tân Phát Ý tương đương với Thập Tín vị trong 52 giai vị. Vì thời gian tu học của vị Bồ Tát này chỉ mới bắt đầu nên cũng được gọi là Tân Học Bồ Tát. Kinh Duy Ma quyển trung (Đại 14, 546 trung) nói: Vị Bồ Tát ấy đã được Thần Thông liền tự biến thân hình cao 4 vạn 2 nghìn Do Tuần, ngồi trên tòa sư tử mà các Bồ Tát Tân Phát Ý và đại Đệ Tử đều không lên được. Luận Đại trí độ quyển 61 (Đại 25, 489 hạ) nói: Nghĩa tùy hỉ của Bát Nhã Ba La Mật không nên nói trước cho các Bồ Tát tân học nghe. Vì sao? Vì nếu những người ít Phúc Đức Thiện Căn nghe pháp rốt ráo là không này, liền chấp không mà nghĩ rằng: Nếu tất cả pháp đều rốt ráo là không, không có gì cả, thì mình tạo Phúc Đức để làm gì? Rồi bỏ mất Thiện Nghiệp. Bởi thế, đối với các Bồ Tát Tân Phát Ý trước nên dạythủtướng tùy hỉ, dần dần được sức Phương Tiện mới có thể thực hành Vô Tướng tùy hỉ. [X. phẩm Phương Tiện trong kinh Pháp hoa Q. 1.; phẩm Tập ứng trong kinh Đại phẩm Bát Nhã Q. 1.; phẩm Trợ Niệm Phật Tam Muội luận trongluậnThập trụ tì Bà Sa Q. 12.; luận Tịnh Độ Thập Nghi].
II. Tân Phát Ý. Chỉ cho các đồng nam mới được độ trong Tịnh Độ Chân Tông ở Nhật bản.