Chân Thật Nhân Thể

Tiếng dùng trong Thiền Lâm. Cũng gọi là Chân thực thể. Ở tất cả các nơi, trong tất cả thời gian, đều có thể hiện rõ Bản Lai Diện Mục của chính mình một cách toàn nhiên, đây có nghĩa là Phật Pháp Hiển bày, không ẩn dấu. Cảnh Đức Truyền Đăng Lục quyển 21 An quốc tuệ cầu chương (Đại 51, 372 hạ) nói: Sư hỏi viện chủ Liễu: ‘Cứ như các bậc thầy trước đã nói, khắp mười phương Thế Giới là chân thực Nhân Thể, vậy ông đã thấy nhà tăng chưa?’. CHÂN THỰC TÁC Ý Là tính chất của pháp quán trong Mật giáo. Đối lại với Thắng Giải Tác Ý. Trong pháp quán của Mật giáo, lấy các vật thực như Tất Đàm, tôn tượng làm đối tượng, gọi là Chân thực tác ý. Phép quán này còn có thể chia làm Tự tướng tác ý và Cộng Tướng tác ý. Tự tướng tác ý là Quán Tưởng tính cá biệt của vật được Quán Tưởng - Cộng Tướng tác ý thì Quán Tưởng cái pháp lý cộng thông của vật ấy. Trong phép quán của Hiển giáo, đối tượng đuợc quán không cứ phải hạn ở các vật thực như trong bảy mươi lăm pháp của Câu xá, tâm Sở Tác ý trong Đại Địa Pháp, có nói ba loại tác ý: tự tướng, Cộng Tướng và Thắng Giải. CHÂN THỰC TÂM Lòng thành thật không dối trá. Quán Kinh Sớ Tán Thiện nghĩa (Thiện Đạo) chí thành tâm thích quyển 4 (Đại 37, 270 hạ) nói: Chí là chân, thành là thực. Nếu hết thảy Chúng Sinh muốn tu hành ba nghiệp thân khẩu ý, thì phải tu chân thực ngay từ trong tâm, chứ đừng hiện tướng hiền thiện Tinh Tiến bề ngoài, mà trong lòng thì giả dối (...) Khi đức Phật A di đà còn tu hạnh Bồ Tát ở Nhân Vị - cho dù chỉ trong một niệm, một Sát Na cũng đủ đem lòng chân thực mà tu hành ba nghiệp. Bất cứ làm việc gì cũng đều chân thực. Chân thực có hai thứ: tự lợi chân thực, lợi tha chân thực. Hiển Tịnh Độ chân thực tín văn loại cũng nói, hết thảy Chúng Sinh từ vô thủy đến nay, nhơ nhớp bẩn thỉu Không Tâm trong sạch, giả dối quỉ quyệt Không Tâm chân thực, cho nên, Như Lai vì thương xót hết thảy Chúng Sinh khổ não, trong các số kiếp không thể nghĩ bàn, khi tu hạnh Bồ Tát, tu hành ba nghiệp cho dù chỉ một niệm, một Sát Na, không lúc nào không trong sạch, không lúc nào không chân thực. Như Lai nhờ Tâm Chân thực thanh tịnh, Thành Tựu chí đức viên dung vô ngại, chẳng thể nghĩ bàn, không thể tính đếm, không thể nói được vì Như Lai Chí Tâm Hồi Thí cho hết thảy Chúng Sinh Phiền Não Ác Nghiệp tà trí, để hiển bày Chân Tâm lợi tha, cho nên tâm nghi ngờ không xen lẫn được [X. kinh Bồ Tát Địa trì Q. 5. phẩm Phương Tiện xứ giới - Vãng sinh Lễ Tán kệ - Vãng sinh yếu tập. Trung phần đầu - Tuyển trạch Bản Nguyện Niệm Phật tập].