Phật Diệt Niên Đại

Niên Đại Phật Nhập Diệt. Tư liệu về niên Đại Đức Phật Nhập Diệt thì từ xưa thường dùng thuyết Chúng Thánh Điểm Kí (các bậc Thánh ghi dấu chấm). Nghĩa là năm đức Phật Nhập Diệt, sau khi Kết Tập tạng Luật, đúng vào ngày chư tăng tự tứ năm ấy, tôn giả Ưu bà li – người tụng tạng Luật trong lần kếttập đầu tiên– ghi 1 cái chấm (điểm) ở đầu tạng Luật để đánh dấu năm đức Phật nhập Niết Bàn. Từ đó về sau, hàng năm, vào ngày kết thúc An Cư (ngày chư tăng tự tứ), các vị Trưởng lão lại thắp hương rồi ghi thêm 1 cái chấm vào tạng Luật để ghi nhớ 1 năm đã qua, gọi là Chúng Thánh Điểm Kí. Vào năm Vĩnh minh thứ 8 (490) đời Nam Tề, Trung Quốc, ngài Tăng Già Bạt Đà La dịch xong bộ Thiện kiến luật tì Bà Sa (Pàli:Samantapàsàdikà). Lúc nửa đêm 15 tháng 7 năm ấy – ngày kết thúc hạ An Cư– ngài Tăng Già Bạt Đà La ghi thêm 1 dấu chấm, bấy giờ đã được tất cả 975 chấm. Đến năm Khai hoàng 17 (597) đời Tùy, ngài Phí Trường Phòng soạn xong bộ Lịch Đại Tam Bảo Kỉ thì tất cả là 1082 chấm. Căn cứ vào đó mà tính ra năm thì năm đức Phật Nhập Diệt phải là năm 486 trước Tây lịch. Đây là thuyết cũ của Nam truyền, còn thuyết mới hiện nay thông dụng trong Phật giáo Thượng Tọa Bộ Nam phương là năm 543 đến 544 trước Tây lịch. Ông Vũ tỉnh Bá thọ người Nhật cho rằng năm vua A dục lên ngôi là năm 271 trước Tây lịch, rồi căn cứ vào thuyết Bộ chấp dị luận bảo sau khi Phật Nhập Diệt được 116 năm thì vua A dục lên ngôi, mà đoán định rằng năm Phật Nhập Diệt là 386 trước Tây lịch. Về sau, ông Trung thôn nguyên –cũng là người Nhật– lại căn cứ vào thuyết của ông Vũ tỉnh Bá thọ mà tham khảo thêm những tư liệu lịch sử của Tân Hi lạp và Ấn Độ, mà Quyết Định rằng năm vua A dục lên ngôi là năm 268 trước Tây lịch, từ đó suy định năm đức Phật Nhập Diệt là năm 383 trước Tây lịch. Còn ngài Ấn Thuận của Trung Quốc thì căn cứ vào năm vua A dục lên ngôi mà đoán định năm đức Phật Nhập Diệt là năm 390 trước Tây lịch, cho đó là năm đầu của kỉ nguyên Phật Nhập Diệt. Nói tóm lại, niên Đại Đức Phật Nhập Diệt là từ khoảng năm 380 đến 390 trước Tây lịch đã được đa số học giả thừa nhận. [X. Đại Từ Ân Tự Tam Tạng Pháp Sư Truyện Q. 3.; Xuất Tam Tạng kí tập Q. 11.; Lịch Đại Tam Bảo Kỉ Q. 1., 11; Phật Tổ Thống Kỉ Q. 2.; Phật giáo niên đại khảo (Tiểu Dã Huyền Diệu); Ấn Độ Triết Học nghiên cứu Q. 2. (Vũ tỉnh Bá thọ); Luận Phật Diệt đích niên đại (Ấn Thuận); Thế Giới Phật giáo thông sử (Thánh Nghiêm)].