Pháp Hoa Thất Dụ

《法華七喻》 fǎ huá qī yù

Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển

Định nghĩa thuật ngữ

Chỉ cho 7 loại Thí Dụ được sử dụng trong kinh Pháp hoa:
1. Hỏa trạch dụ: Ví dụ nhà lửa. Lửa ví dụ 5 trược ác, 8 khổ não... Nhà ví dụ 3 cõi (Dục, Sắc, Vô sắc). Nghĩa là Chúng Sinh ở trong 3 cõi bị 5 trược, 8 khổ bức bách, không được An Ổn, giống như ngôi nhà lớn đang bị lửa thiêu đốt, người trong nhà không thể nào ở yên được. Đây là ví dụ trong phẩm Thí Dụ.
2. Cùng Tử dụ: Ví dụ đứa con nghèo cùng. Nghĩa là hàng Nhị Thừa (Thanh Văn, Duyên Giác), không có Công ĐứcPháp Tài (6 độ, muôn hạnh) của Đại Thừa để Trang Nghiêm; giống như đứa con nghèo cùng, sống cuộc đời lây lất, cơm không đủ no bụng, áo chẳng đủ che thân. Đây là ví dụ trong phẩm Tín Giải.
3. Dược Thảo Dụ (cũng gọi Vân vũ dụ): Ví dụ cỏ thuốc. Cỏ thuốc ví dụ Căn Tính của Chúng Sinh Tam Thừa. Cỏ có 3 loại: Cỏ nhỏ, cỏ vừa, cỏ lớn, theo thứ tự ví dụ cho người trời, Thanh Văn Duyên Giác, Bồ Tát Tạng giáo. Cỏ thuốc tuy có nhỏ, vừa và lớn khác nhau, nhưng nếu được mưa tưới tẩm thì đều phát triển tốt tươi, chữa khỏi các bệnh; ví dụ người Tam Thừa tuy Căn Tính có cao thấp khác nhau, nhưng nếu được những trận mưa pháp của Như Lai thấm nhuần thì thành bậc Đại Y Vương, cứu độ tất cả Chúng Sinh. Đây là ví dụ trong phẩm Dược Thảo Dụ.
4. Hóa thành dụ: Ví dụ thành biến hóa. Có người muốn đến Bảo Sở(Niết Bàn, Cực Lạc), nhưng giữa đường cảm thấy mỏi mệt muốn trở về, có 1 người dẫn đường sáng suốt, Phương Tiện hóa ra 1 tòa thành trì để họ tạm nghỉ ngơi, nhiên hậu đưa họ tiếp tục đi đến Bảo Sở; ví dụ hàng Nhị Thừa mới được nghe giáo pháp Đại Thừa, nhưng nửa chừng bỗng quên mất, do đó phải trôi lăn trong dòng Sinh Tử. Vì thế, đức Phật mới tạm đặt Phương Tiện, giúp họ dứt trừ Kiến, Tư Hoặc Trước để tạm thời chứng Niết Bàn Chân Không, làm nơi nghỉ ngơi trong chốc lát để cuối cùng đến được Bảo Sở Cứu Cánh(ví dụ lí thực tướng, tức chỉ cho Đại Niết Bàn rốt ráo). Đây là ví dụ trong phẩm Hóa thành dụ.
5. Y châu dụ: Ví dụ hạt châu trong chéo áo. Cũng gọi Hệ Châu Dụ. Có người đến nhà bạn uống rượu say, nằm ngủ, người bạn tốt lấy hạt châu báu để vào trong chéo áo của người ấy, nhưng người ấy không hay biết gì, cam chịu nghèo khổ. Sau được người bạn mách bảo mới biết trong áo mình có hạt châu báu, từ đó trở nên rất giầu có và sung sướng suốt đời; ví dụ hàng Nhị Thừa thủa xưa ở nơi đức Phật Đại thông, từng gieo nhân Đại Thừa, nhưng bị Vô Minh che lấp, nên không tự tỏ ngộ được. Sau nhờ đức Như Lai dùng Phương Tiện mở bày mới Chứng Quả Đại Thừa, Lợi Lạc vô cùng. Đây là ví dụ trong phẩm Ngũ bách Đệ Tử Thụ Kí.
6. Kế Châu Dụ, cũng gọi Đính châu dụ: Ví dụ hạt châu trong búi tóc. Kế châu chỉ cho hạt châu ở trong búi tóc của Luân vương. Luân vương ví dụ đức Như Lai; búi tóc (kế) ví dụ giáo pháp Phương Tiện tạm thời (Quyền giáo) của hàng Nhị Thừa; hạt châu ví dụ thực lí Nhất Thừa. Hạt châu ở trong búi tóc cũng như thực lí ẩn trong Quyền giáo; ví dụ trong hội Pháp hoa, đức Như Lai xóa bỏ Quyền giáo, nêu tỏ Thực lí, Thụ Kí cho hàng Nhị Thừa được Thành Phật, cũng giống như Luân vương lấy hạt châu trong búi tóc ra để ban cho công thần. Đây là ví dụ trong phẩm An Lạc hạnh.
7. Y tử dụ, cũng gọi Y sư dụ: Ví dụ thuốc và người con. Thuốc ví dụ đức Như Lai; người con ví dụ hàng Tam Thừa. Nghĩa là các con không biết, uống nhằm thuốc độc, tâm thần điên loạn, người cha dùng Phương Tiện cho các con uống thuốc tốt để chữa lành bệnh; ví dụ hàng Tam Thừa tin nhận Quyền giáo, không được Chính Đạo, đức Như Lai bày các Phương Tiện, khiến họ dùng thuốc pháp Đại Thừa, mau đoạn diệt Phiền Não, trừ hết bệnh khổ. Đây là ví dụ trong phẩm Như Lai Thọ Lượng. [X. Đại Minh Tam Tạng Pháp Số Q. 28.]. (xt. Thí Dụ).