Mang Mãng Kê Bồ Tát

Mang mãng kê, Phạm: Màmakì. Cũng gọi: Mang mạc kế Bồ Tát, Mãng ma kế Bồ Tát, Ma mạc chỉ Bồ Tát, Mang mãng kế Bồ Tát, Mang mang kê Bồ Tát, Mãng mạc chỉ Bồ Tát, Ma Ma Kê Bồ Tát, Ma mạc kê Kim Cương mẫu Bồ Tát, Mang mạc kế minh phi. Hán dịch: Kim Cương mẫu, Đa mẫu. Mẹ Kim Cương của tất cả chư Phật, Bồ Tát, tiêu biểu cho trí tuệ Bát Nhã. Vì là mẹ của Kim Cương Bộ trong Mật giáo, cho nên các Mạn Đồ La thuộc Kim Cương Bộ đều có bài trí vị Bồ Tát này. Về Hình Tượng của vị Bồ Tát này, trong các kinh nói có khác nhau. Theo phẩm Cụ duyên trong kinh Đại nhật, thì Ngài cầm chày Kiên Tuệ, đeo chuỗi Anh Lạc. Theo kinh Bất Không quyên sách quyển 9, thì Ngài ngồi bán già, tay trái ngửa lên đặt ở dưới rốn, tay phải cầm chày Kim Cương. Theo kinh Bồ Đề tràng quyển 2, thì thân Ngài màu xanh nhạt, trang sức bằng các thứ ngọc Anh Lạc, ngồi trên hoa sen, thân an tĩnh, trụ nơi tự tính Bát Nhã Ba La Mật, tay phải cầm quyển kinh chữ Phạm, tay trái cầm hạt châu Chân đa trong tư thế Kết Ấn Thí nguyện. Chủng Tử là (tri), ở trong định Như như vô cấu, nghĩa là các Kim Cương từ định này sinh ra; hình Tam Muội da là chày 3 chẽ, tượng trưng cho việc sinh trí tuệ kiên cố. Hiện Đồ Mạn Đồ La Thai Tạng Giới cho rằng, Bồ Tát Kim Cương thủ trì Kim Cương trong viện Kim Cương thủ chính là vị tôn này. [X. phẩm Họa tượng trong kinh Nhất tự Phật đính luân vương Q.thượng; kinh Đà La Ni tập Q. 7.; Đại Nhật Kinh Sớ Q. 10.; Đại Nhật Kinh Nghĩa Thích Q. 7.]. (xt. Kim Cương Thủ Trì Kim Cương Bồ Tát).