Kim Cương Duệ Bồ Tát
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Cũng gọi Kim Cương duyệt Bồ Tát. Vị Bồ Tát ngồi ở ngôi thứ 2, hàng thứ 3 phía trên trong viện Kim Cương thủ thuộc Mạn Đồ La Thai Tạng Giới Mật giáo, Mật Hiệu là Xoa tấn Kim Cương. Hình Tượng của vị tôn này là thân mầu da người, ngồi trên hoa sen đỏ, chân trái xếp bằng, chân phải co lại, đầu gối dựng đứng, cánh tay trái hơi co, bàn tay úp xuống, nắm lại, để ở chỗ cạnh sườn và cầm hoa sen, trên hoa sen có chày 3 chĩa; cánh tay phải co lại, bàn tay nghiêng và dựng thẳng, có ngón vô danh, ngón út, đặt ở trước ngực, mặt hướng về bên phải và nhìn xuống. Chủng Tử là (hùô), hình Tam Muội da là cây chày 3 chĩa. Vị tôn này tương đương với Bồ Tát Chấp Kim Cương Danh văn nói trong kinh Bất Không quyên sách quyển 9. Tên của vị Bồ Tát này không thấy ghi trong phẩm Cụ duyên kinh Đại nhật cũng như trong Mạn Đồ La do A Xà Lê Thiện Vô Úy truyền, mà chỉ thấy ghi trong Huyền pháp tự nghi quĩ quyển 2 và Thanh Long Tự nghi quĩ quyển trung. Xưa nay đều cho rằng tên tiếng Phạm của Bồ Tát Kim Cương nhuệ là Khyàti-vajra, âm Hán là Khư dã đô phạ nhật la và Hán dịch là Thuyết Kim Cương. Có chỗ cho rằng Kim Cương nhuệ (..) là viết lầm từ chữ Kim Cương thuyết (..), tức chỉ cho Danh xưng Kim Cương, là Quyến Thuộc của Kim Cương tát đỏa của viện Kim Cương Bộ nói trong phẩm Bí Mật Mạn Đồ La của kinh Đại nhật quyển 5. [X. Bí Tạng Kí].