Dược Sư

《藥師》 yào shī

Điển cứ gốc: Tự Điển Phật Học Đạo Uyển

Định nghĩa thuật ngữ

s: Bhaiṣajyaguru: nói rõ là Dược Sư Lưu Ly Quang (Sanskrit: Bhaiṣajyaguruvaiḍūryaprabha, ), Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Phật (), Dược Sư Như Lai (), Đại Y Vương Phật (), Y Vương Thiện Thệ (), Thập Nhị Nguyện Vương (), âm dịch là Bệ Sát Xã Lũ Lô (). Theo Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai Bổn Nguyện Công Đức Kinh (Sanskrit: Bhaiṣajyaguruvaiḍūryaprabhāsapūryapraṇidhāna, , Taishō No. 450), ngoài 10 Hằng Hà Sa Phật độ có Thế Giới gọi là Tịnh Lưu Ly () và giáo chủ của Thế Giới đó là Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai. Thế Giới này được gọi là cõi Tịnh Độ ở phương Đông, cũng Trang Nghiêm như cõi nước Cực Lạc (Sanskrit: Sukhāvatī, ). Trong thời gian hành Bồ Tát Đạo, vị Phật này có phát 12 lời nguyện lớn và nhờ lời nguyện này mà hiện tại ngài Thành PhậtThế Giới Tịnh Lưu Ly, có hai vị Bồ Tát Nhật Quang (Sanskrit: Sūryaprabha, ) và Nguyệt Quang (Sanskrit: Candraprabha, ) thường xuyên hộ trì hai bên. Thệ Nguyện của đức Phật này không thể nghĩ bàn và sự Linh Nghiệm của Ngài cũng rất rộng lớn. Nếu có người thân mạng bệnh nặng, hiện tướng sắp chết, bà con Quyến Thuộc của người ấy tận tâm, chí thành cúng dường, Lễ Bái Phật Dược Sư, đọc tụng Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai Bổn Nguyện Công Đức Kinh 49 biến, thắp 49 ngọn đèn, tạo tràng phan 5 sắc màu của 49 cõi trời, thì người sắp Lâm Chung ấy sẽ được sống lại và kéo dài sinh mạng thêm. Cho nên, Tín Ngưỡng Phật Dược Sư đã thịnh hành từ xa xưa. Về Hình Tượng của Ngài, theo Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Thất Phật Bổn Nguyện Công Đức Kinh Niệm Tụng Nghi Quỹ Cúng Dường Pháp (, Taishō No. 926) cho biết rằng tay trái Ngài cầm dược khí (còn gọi là Vô Giá Châu []), tay phải kết Tam Giới Ấn (), mặc áo Ca Sa (Sanskrit: kaṣāya, kāṣāya, Pāli: kāsāya kāsāva, ), ngồi kiết già trên đài hoa sen và dưới đài có 12 vị thần tướng. Các vị thần tướng này Thệ Nguyện hộ trì Pháp Môn Dược Sư, mỗi vị thống lãnh 7.000 Quyến Thuộc Dược Xoa (), tại các nơi hộ trì cho Chúng Sanh nào thọ trì Danh Hiệu Phật Dược Sư. Bên cạnh đó, Hình Tượng được lưu truyền phổ biến nhất về đức Phật này là hình có mái tóc xoăn hình trôn ốc, tay trái cầm bình thuốc, tay phải bắt Thí Vô Úy Ấn (, hay Dữ Nguyện Ấn []); có 2 Bồ Tát Nhật Quang Biến Chiếu () và Nguyệt Quang Biến Chiếu () hầu hai bên, được gọi là Dược Sư Tam Tôn (). Hai vị Bồ Tát này là Thượng Thủ trong vô lượng chúng ở cõi Tịnh Độ của Phật Dược Sư. Ngoài ra còn có 8 Bồ Tát khác hầu cận bên Ngài như Văn Thù Sư Lợi (Sanskrit: Mañjuśrī, ), Quan Âm (Sanskrit: Avalokiteśvara, ), Thế Chí (Sanskrit: Mahāsthāmaprāpta, ), Bảo Đàn Hoa (), Vô Tận Ý (), Dược Vương (Sanskrit: Bhaiṣajyarāja, ), Dược Thượng (Sanskrit: Bhaiṣajyasamudgata, ), Di Lặc (Sanskrit: Maitreya, Pāli: Metteyya ). Theo Dược Sư Lưu Ly Quang Thất Phật Bổn Nguyện Công Đức Kinh (, Taishō No. 451) do Nghĩa Tịnh (, 635-713) nhà Đường dịch có nêu tên 7 vị Phật Dược Sư, gồm: Thiện Xưng Danh Cát Tường Vương Như Lai (), Bảo Nguyệt Trí Nghiêm Quang Âm Tự Tại Vương Như Lai (), Kim Sắc Bảo Quang Diệu Hạnh Thành Tựu Như Lai (), Vô Ưu Tối Thắng Cát Tường Như Lai (), Pháp Hải Lôi Âm Như Lai (), Pháp Hải Tuệ Du Hý Thần Thông Như Lai ()Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai (). Trong số đó, 6 vị đầu là Phân Thân của Dược Sư Như Lai. Đức Phật này cùng với Thích Ca Mâu Ni Như Lai (), A Di Đà Phật () được gọi là Hoành Tam Thế Phật (), hay Tam Bảo Phật (). Trong Phật Giáo, Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Phật ở phương Đông và A Di Đà Phật ở phương Tây được xem như là hai đấng tối cao giải quyết vấn đề sanh và tử của Chúng Sanh.