Đâu Suất Đà

《兜率陀》 dōu lǜ tuó

Điển cứ gốc: Tự Điển Phật Học Đạo Uyển

Định nghĩa thuật ngữ

s: Tuṣita, Pāli: Tusita Tạng Hán: Dgaḥ-ldan: từ gọi tắt của Đâu Suất Đà Thiên () còn gọi là Đô Suất Thiên (), Đâu Thuật Thiên (), Đâu Suất Đa Thiên (), Đâu Sư Đà Thiên (), Đổ Sử Đa Thiên (), Đâu Sử Đa Thiên (); ý dịch là Tri Túc Thiên (), Diệu Túc Thiên (), Hỷ Túc Thiên (), Hỷ Lạc Thiên (); là cõi trời thứ 4 trong 6 cõi trời của Dục Giới, nằm giữa cõi Dạ Ma Thiên () và Nhạo Biến Hóa Thiên (), giữa Hư Không mây dày đặc. Cõi trời này nằm cách cõi Diêm Phù Đề (s, Pāli: Jampudīpa ) 320.000 Do Tuần (s, Pāli: yojana ), cách cõi trời Dạ Ma Thiên 160.000 Do Tuần. Về tên cõi trời này, Lập Thế A Tỳ Đàm Luận () quyển 6 có giải thích rằng cõi này hoan lạc, no đủ, vật chất chẳng thiếu gì, nên có tên gọi như vậy. Phật Địa Kinh Luận () quyển 5 lại cho rằng hậu thân của Bồ Tát sẽ giáo hóa ở cõi này và tu nhiều về pháp Hỷ Túc, nên có tên là Hỷ Túc Thiên (). Cõi trời này có hai viện nội và ngoại. Đâu Suất Nội Viện () là chỗ ở của vị sắp Thành Phật (tức Bồ Tát bổ xứ), nay là cõi Tịnh Độ của Bồ Tát Di Lặc (Sanskrit: Maitreya, Pāli: Metteyya ). Vị này hiện cũng là Bồ Tát bổ xứ, đang tuyên thuyết Phật Pháp tại đây; nếu trú tại đây tròn 40 năm, vị ấy sẽ hạ sanh xuống cõi người, Thành Phật dưới cây Long Hoa (). Hơn nữa, xưa kia đức Thích Ca Như Lai khi còn là thân Bồ Tát, cũng từ cõi trời này hạ sanh xuống Nhân GianThành Phật. Tương truyền Nội Viện có 49 ngôi viện, có thể là y cứ vào Di Lặc Thượng Sanh Kinh (, Taishō 14, 419) cho rằng: “Thử Ma Ni quang hồi toàn không trung, hóa vi tứ thập cửu trùng vi diệu bảo cung (, ánh sáng viên ngọc Ma Ni này xoay quanh trong không trung, hóa thành bốn mươi chín lớp cung điện báu vi diệu)”. Ngoại viện thuộc về Dục Giới Thiên (), là nơi cư trú của thiên chúng, hưởng thọ dục lạc. Tuổi thọ của Chúng Sanh trên cõi trời này khoảng 4.000 năm, một ngày đêm trên đó tương đương với 400 năm dưới cõi người. Thọ mạng 4.000 tuổi ấy được tính tương đương với 6.700.000.000 (thực tế là 5.670.000.000) năm. Ngoài ra, khi Chúng Sanh của cõi này động tình dục thì cả hai đều chấp tay, tự nhiên thành âm dương; đứa bé sơ sanh của họ giống như hài nhi 8 tuổi dưới dương gian; đến 7 tuổi đứa bé thành nhân, thân dài 4 Do Tuần, áo dài 8 Do Tuần, rộng 4 Do Tuần, v.v. Mật Giáo an trí vị Thiên tử này tại phương Tây Bắc của Kim Cang Bộ Viện (), ngoài Hiện Đồ Thai Tạng Giới Mạn Trà La (). Hình Tượng của vị trời này có thân hình lộ sắc da màu trắng, tay phải gập lại, đặt nơi ngực, cầm cành hoa sen búp; tay trái bắt ấn, kê trên bắp đùi; hai bên có hai người nữ hầu, thân cũng để lộ da trắng, tay phải của họ đều cầm cành sen búp. Chủng Tử của vị trời này là taṃ, hình Tam Muội Da là cành hoa sen búp trên lá. Tại Điện Di Lặc (殿) của Thái Vân Tự () ở Thái Châu (), Tỉnh Giang Tô () có hai câu đối: “Thử Như Lai đại đỗ bao dung bả Thế Gian sự toàn hóa thành vô biên Phật Pháp, thị Bồ Tát mãn tâm hoan hỷ tương Đâu Suất Cung tận cố tác Tỳ Lô Đạo Tràng (滿, Như Lai này bụng lớn bao dung lấy chuyện Thế Gian thảy hóa thành vô biên Phật Pháp, Bồ Tát ấy đầy tâm hoan hỷ đem Cung Đâu Suất trọn biến làm Tỳ Lô Đạo Tràng).”