Bách Phúc Trang Nghiêm
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Phạm: Zata-puịya-vicitrita. Ba mươi hai tướng của đức Như Lai, mỗi tướng đều do trăm phúc Trang Nghiêm mà thành. Còn gọi là Bách tư Trang Nghiêm, Bách Phúc Đức Trang Nghiêm. Bách phúc, tức là Bách tư. Cứ theo luận Đại tì Bà Sa quyển 177 chép, thì trong mười Thiện Nghiệp đạo, Từ Không giết hại cho đến Chính Kiến, mỗi Nghiệp Đạo đều có năm tư như Nghiệp Đạo không giết hại có: li sát tư (không giết hại), khuyến đạo tư (khuyên dạy không nên giết hại), tán mĩ tư (khen ngợi sự không giết hại), tùy hỉ tư (thấy không giết hại thì vui theo), Hồi Hướng tư, hợp lại là năm mươi tư. Khi Bồ Tát tạo tác một nghiệp tướng, thì trước hết Phát Khởi năm mươi tư để sửa trị cái thân, tiếp theo, phát một tư để dắt dẫn tướng ấy, sau cùng, lại Phát Khởi năm mươi tư để viên mãn tướng ấy: đó tức là trăm phúc Trang Nghiêm. Cũng sách và quyển đã dẫn, còn chép có mấy thuyết nữa về năm mươi tư:
1. Mười Nghiệp Đạo đều có năm phẩm tư là hạ, trung, thượng, thượng thắng, thượng cực (dưới, vừa, trên, trên hơn, trên hết), hợp lại thành năm mươi tư.
2. Mười Nghiệp Đạo đều có năm tư: gia hành tịnh, căn Bản Tịnh, hậu khởi tịnh, phi tầm sở hại, niệm nhiếp thụ, hợp lại thành năm mươi tư.
3. Duyên theo ba mươi hai tướng, ở mỗi tướng, Phát Khởi ý nghĩ năm mươi Sát Na chưa từng luyện tập, chuyển xoay liên tục, đó là năm mươi tư. Về lượng của một phúc, cũng có nhiều thuyết khác nhau. Cứ theo luận Câu-xá quyển 18 chép, thì:
1. Trừ Bồ Tát ra, còn tất cả hữu tình khác, nhờ tu hành mà được quả nghiệp giầu có vui sướng, tức là lượng một phúc.
2. Khi Thế Giới sắp thành, hết thảy hữu tình cảm được sức nghiệp Tăng Thượng trong cõi Đại Thiên, tức là lượng một phúc.
3. Duy có Phật mới biết được cái lượng một phúc. Ngoài ra, nghiệp Dị Thục của ba mươi hai tướng, phải tu tập trải qua một trăm đại kiếp mới đầy đủ viên mãn, duy có Bồ Tát Thích Ca là cực Tinh Tiến, nên mới có thể rút ngắn được chín kiếp mà Thành Tựu ba mươi hai tướng ở kiếp thứ chín mươi mốt. [X. kinh Niết Bàn (bản Bắc) Q. 24.; kinh Pháp hoa Q. 1. phẩm Phương Tiện; luận Đại trí độ Q. 4.; Pháp Uyển Châu Lâm Q. 9.]. (xt. Bách Đại Kiếp).
1. Mười Nghiệp Đạo đều có năm phẩm tư là hạ, trung, thượng, thượng thắng, thượng cực (dưới, vừa, trên, trên hơn, trên hết), hợp lại thành năm mươi tư.
2. Mười Nghiệp Đạo đều có năm tư: gia hành tịnh, căn Bản Tịnh, hậu khởi tịnh, phi tầm sở hại, niệm nhiếp thụ, hợp lại thành năm mươi tư.
3. Duyên theo ba mươi hai tướng, ở mỗi tướng, Phát Khởi ý nghĩ năm mươi Sát Na chưa từng luyện tập, chuyển xoay liên tục, đó là năm mươi tư. Về lượng của một phúc, cũng có nhiều thuyết khác nhau. Cứ theo luận Câu-xá quyển 18 chép, thì:
1. Trừ Bồ Tát ra, còn tất cả hữu tình khác, nhờ tu hành mà được quả nghiệp giầu có vui sướng, tức là lượng một phúc.
2. Khi Thế Giới sắp thành, hết thảy hữu tình cảm được sức nghiệp Tăng Thượng trong cõi Đại Thiên, tức là lượng một phúc.
3. Duy có Phật mới biết được cái lượng một phúc. Ngoài ra, nghiệp Dị Thục của ba mươi hai tướng, phải tu tập trải qua một trăm đại kiếp mới đầy đủ viên mãn, duy có Bồ Tát Thích Ca là cực Tinh Tiến, nên mới có thể rút ngắn được chín kiếp mà Thành Tựu ba mươi hai tướng ở kiếp thứ chín mươi mốt. [X. kinh Niết Bàn (bản Bắc) Q. 24.; kinh Pháp hoa Q. 1. phẩm Phương Tiện; luận Đại trí độ Q. 4.; Pháp Uyển Châu Lâm Q. 9.]. (xt. Bách Đại Kiếp).