Quỷ Thần

: có mấy nghĩa khác nhau. (1) Chỉ cho quái vật có đủ uy lực khủng khiếp, có thể biến hóa Tự Tại; được chia thành hai loại thiện và ác. Trường hợp bảo vệ Thế Gian hoặc hộ trì Phật Pháp như Đại Phạm Thiên Vương (大梵天王), Tam Thập Tam Thiên Vương (三十三天王), Tứ Thiên Vương (四天王), Viêm Ma Vương (炎魔王), Nan Đà Long Vương (難陀龍王), Bạt Nan Đà Long Vương (跋難陀龍王), v.v., đều là Quỷ Thần thiện. Trường hợp như La Sát (Sanskrit: rākṣasa, 羅剎), v.v., thuộc về Quỷ Thần ác. Còn Dạ Xoa (Sanskrit: yakṣa，p: yakkha, 夜叉) thì thuộc về cả hai thiện và ác. Tuy nhiên, Quỷ Thần được đề cập trong Phật Giáo là chỉ cho 6 bộ Quỷ Thần, gồm Càn Thác Bà (Sanskrit: gandharva, Pāli: gandhabba 乾闥婆), Dạ Xoa, A Tu La (s, Pāli: asura 阿修羅), Ca Lâu La (Sanskrit: garuḍa, 迦樓羅), Khẩn Na La (Sanskrit: kiṃnara, Pāli: kinnara 緊那羅), Ma Hầu La Già (Sanskrit: mahoraga, 摩睺羅伽). Vào thời cổ đại Ấn Độ, từ thời đại Veda trở về sau, trong dân gian rất thịnh hành Tín Ngưỡng Quỷ Thần; về sau một bộ phận Tín Ngưỡng này thâm nhập vào Phật Giáo, nổi bậc nhất là Mật Giáo; tỷ dụ như các Minh Vương có hình giận dữ vốn hiển hiện Pháp Thân của Phật Tỳ Lô Giá Na, cũng thuộc loại Quỷ Thần. Ngoài ra, trong Kim Quang Minh Kinh (金光明經, Taishō Vol. 16, No. 663) thuật lại rất rõ Chư Thiên Quỷ Thần, và quý vị này được Thiên Thai Tông tôn sùng cao độ. Trong bộ Trùng Biên Chư Thiên Truyện (重編諸天傳, 卍 Tục Tạng Kinh Vol. 88, No. 1658), 2 quyển, do Thích Hành Đình (釋行霆) ở Ô Thú (烏戍) nhà Tống biên soạn, thâu lục đầy đủ các Quỷ Thần được đề cập trong Kinh Điển. Trong bài Nguyên Quỷ (原鬼) của Hàn Dũ (韓愈, 768-824) có giải thích rằng: “Vô Thanh dữ hình giả, Quỷ Thần thị dã (無聲與形者、鬼神是也, cái không có tiếng và hình chính là Quỷ Thần vậy).” Trong Đoạn Trường Tân Thanh có câu rằng: “Mai sau dầu đến thế nào, kìa gương nhật nguyệt nọ dao Quỷ Thần.” (2) Chỉ chung cho các thần linh, tinh khí. Như trong Sử Ký (史記), phần Ngũ Đế Bổn Kỷ (五帝本紀), có câu: “Lịch nhật nguyệt nhi nghênh tống chi, minh Quỷ Thần nhi kính sự chi (曆日月而迎送之、明鬼神而敬事之, trãi tháng năm mà đón đưa ấy, rõ Quỷ Thần mà kính thờ ấy).” (3) Chỉ cho hình thể và Linh Hồn. Như trong Lễ Ký (禮記), phần Lễ Vận (禮運), có đoạn: “Cố Nhân Giả, kỳ thiên địa chi đức, âm Dương Chi giao, Quỷ Thần chi hội, Ngũ Hành chi tú khí dã (故人者、其天地之德、陰陽之交、鬼神之會、五行之秀氣也, cho nên con người là đức của trời đất, giao tiếp của âm dương, tụ hội của Quỷ Thần, khí tốt của Ngũ Hành vậy).” Khổng Dĩnh Đạt (孔穎達, 574-648) giải thích rõ rằng: “Quỷ vị hình thể, thần vị Tinh Linh (鬼謂形體、神謂精靈, quỷ là hình thể, thần là Linh Hồn).”