Phát Nguyện
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Cũng gọi Phát Đại Nguyện, Phát Nguyện tâm, Phát chí nguyện, Phát vô thượng nguyện. Phát Khởi Thệ Nguyện, tức phát tâm Bồ Đề cầu Chứng Quả Phật, đặc biệt chỉ cho tâm hoàn thành Tịnh Độ để cứu giúp Chúng Sinh (tức Thệ Nguyện). Nguyện mà Bồ Tát Phát Khởi có rất nhiều loại như: Tổng nguyện, Biệt Nguyện, Tịnh Độ Thành Phật nguyện, Uế độ Thành Phật nguyện v.v... Đối với tông Tịnh Độ, người Thệ Nguyện vãng sinh Tịnh Độ khuyến khích tự mình tu thiện, tâm Phát Nguyện vãng sinh này, gọi là Hồi Hướng Phát Nguyện Tâm. Trong Quán kinh Huyền Nghĩa Phần, khi giải thích 6 chữ Nam Mô A Di Đà Phật, ngài Thiện Đạo cho rằng Nam Mô có nghĩa là Phát Nguyện Hồi Hướng. Ngài Thân Loan thì cho rằng đó là đức Phật A di đà Phát Nguyện cứu độ Chúng Sinh và là nhân của Chúng Sinh được cứu. Hoặc giải thích niệm chữ Nam Mô là tuân hành lời khuyến khích và kêu gọi (Phát Khiển Chiêu Hoán)của 2 đức Phật Thích Ca, Di đà mà phát tâm vãng sinh Tịnh Độ. Về đại thể, Nguyện Tâm có thể chia làm 2 loại: Một là nguyện cầu Bồ Đề, hai là nguyện hóa độ Chúng Sinh. Bốn Thệ Nguyện rộng lớn và 10 Đại Nguyện đều thuộc về Phát Nguyện. Ngoài ra, về việc làm phúc, tu thiện... đều phải Phát Nguyện trước; bài văn ghi chỉ thú của lời Phát Nguyện gọi là Phát Nguyện văn, Nguyện Văn, Thệ Nguyện Văn, như Thiên tăng hội Nguyện Văn của ngài Trầm ước đời Lương thuộc Nam triều, Phát Nguyện văn của Đại sư Trí Khải đời Tùy, Phát Nguyện văn của ngài Thiện Đạo đời Đường... [X. phẩm Chủng tính kinh Bồ Tát Địa trì Q. 1.; phẩm Nguyện thệ trong Phát Bồ Đề Tâm kinh luận Q.thượng; luận Đại trí độ Q. 5.; phẩm Phân Biệt Thế Luận Câu xá Q. 12.]. (xt. Phát Khiển Chiêu Hoán).