Lư Sơn Lưu

Cũng gọi Tuệ viễn lưu, Bạch Liên Xã Niệm Phật môn. Chỉ cho Bạch Liên Xã ở Lô Sơn do ngài Tuệ viễn sáng lập vào đời Đông Tấn, là 1 trong 3 dòng của tông Tịnh Độ, Trung Quốc. Vào khoảng năm Thái nguyên (376-396) đời vua Vũ đế nhà Đông Tấn, ngài Tuệ viễn đặt chân đến Lô Sơn, lần lượt xây cất các chùa Long Tuyền, Đông lâm, Tinh Xá Bát Nhã đài, v.v... kiến lập Đạo Tràng Niệm Phật, đào ao trồng hoa sen trắng(Bạch Liên)trước Đạo Tràng, rồi cùng với 123 người đồng hạnh, Thệ Nguyện kết lập Lô Sơn Bạch Liên Xã. Thành viên của Bạch Liên Xã phần nhiều là các bậc Long Tượng trong Thiền Môn và các bậc hiền tuấn của văn đàn như các ngài: Tuệ trì, Đạo Sinh, Đàm thuận, Phật Đà Bạt Đà La, Lưu Di Dân, Lôi thứ tôn, v.v... Trong đó, ông Lưu Di Dân soạn bài Tây phương Phát Nguyện văn, ông Vương kiều chi làm Niệm Phật Tam Muội thi(ngài Tuệ viễn viết lời tựa), v.v... Qua các văn phẩm trên, người ta có thể thấy rõ mục đích của Bạch Liên Xã là đặt niềm tin vào việc Niệm Phật cầu vãng sinh Tịnh Độ và thực hành Thiền pháp Quán Phật Tam Muội. Trong bài tựa Niệm Phật Tam Muội thi, ngài Tuệ viễn nói (Đại 47, 166 thượng): Các Pháp Môn Tam Muội, Danh Mục kể rất nhiều; Nhưng công cao dễ tiến, Niệm Phật là đứng đầu. Môn Niệm Phật của dòng Lô Sơn đối với Tịnh Độ giáo ở đời sau, có ảnh hưởng rất lớn. Như Đạo Tràng Niệm Phật của ngài Pháp Chiếu được kiến lập vào năm Đại lịch thứ 4 (769) đời Đường; Tịnh hạnh xã của ngài Tỉnh Thường được kết lập vào khoảng năm Thuần hóa (990-994) đời Tống, Liên Hoa thắng hội của ngài Tông trách được sáng lập vào khoảng năm Nguyên hựu (1086-1093) đời Tống; Tịnh Độ Hệ Niệm Đạo Tràng hội của ngài Đạo Sâm được thành lập vào khoảng năm Thiệu hưng (1131-1162) đời Nam Tống, v.v... Những ngài trên đây đều hâm mộ Gia Phong của Lô Sơn truyền lại mà kiến lập Đạo Tràng Niệm Phật để Đạo Tục cùng tu. Tại Nhật bản, môn Tịnh Độ cũng chịu ảnh hưởng rất sâu đậm của dòng Lô Sơn. Vào năm Diên hựu thứ 3 (1316) đời Nguyên, sư Trừng viên, người Nhật bản, đến Lô Sơn bái yết ngài Phổ Độ. Vài năm sau, sư trở về nước, cũng phỏng theo môn phong của ngài Phổ Độ, kết lập Niệm Phật xã, từ đó trở đi, môn Niệm Phật của dòng Lô Sơn được lưu truyền trong giới Phật giáo Nhật bản. Đối tượng giáo hóa của dòng Lô Sơn phần nhiều là bậc Cao Sĩ hoặc người ẩn cư, thái độ giảng dạy thường lấy tri thức Nghĩa Giải làm mục tiêu, xem Tịnh Độ của Phật Di đà là cõi ứng hóa và cho rằng hạng Phàm Phu chỉ có thể vãng sinh Sự Tịnh Độ, chứ không đạt được Lí Tịnh Độ hoặc Chân Tịnh Độ. Về sau, quá thiên về mặt lí thuyết sâu xa khó hiểu, đánh mất cái đặc sắc Tông Giáo, cho nên dòng Lô Sơn đã dần dần suy vi. [X. Lô Sơn Liên Tông Bảo Giám Q. 1.,4; Lạc Bang Văn Loại Q. 2.].