Giác Linh

: Linh Hồn đã giác ngộ, hay đã tìm thấy con đường; từ này được dùng cho các vị Xuất Gia đã Viên Tịch. Chữ giác (s, Pāli: bodhi 覺) ở đây có âm dịch là Bồ Đề (菩提), là trí tuệ chứng ngộ Diệu Lý Niết Bàn; Cựu Dịch là đạo (道), Tân Dịch là giác. Như trong Thiền Uyển Thanh Quy (禪苑清規, 卍 Tục Tạng Kinh Vol. 63, No. 1245) quyển 7, phần Vong Tăng (亡僧), có đoạn dùng từ Giác Linh này cho vị tu sĩ qua đời: “Dụng biểu vô thường, ngưỡng bằng tôn chúng, phụng vị một cố mỗ nhân Thượng Tọa, tư tợ Giác Linh Vãng Sanh Tịnh Độ (用表無常、仰憑尊眾、奉爲歿故某人上坐、資助覺靈往生淨土, thể hiện vô thường, ngưỡng mong đại chúng, kính vì Thượng Tọa … đã qua đời, trợ giúp Giác Linh Vãng Sanh Tịnh Độ).” Trong Sắc Tu Bách Trượng Thanh Quy (敕修百丈清規, Taishō Vol. 48, No. 2025) quyển 6, phần Vong Tăng (亡僧), còn cho biết rằng: “Bài thượng thư vân: 'Tân Viên Tịch mỗ giáp Thượng Tọa Giác Linh' (牌上書云、新圓寂某甲上座覺靈, trên Bài Vị ghi rằng: 'Giác Linh Thượng Tọa … mới Viên Tịch').” Hay trong Tế Điên Đạo Tế Thiền Sư Ngữ Lục (濟顚道濟禪師語錄, 卍Tục Tạng Kinh Vol. 69, No. 1361) cũng có đoạn rằng: “Cung duy Viên Tịch Tử Hà Đường Thượng Tánh Không Đại Hòa Thượng Bổn Công Giác Linh (恭惟圓寂紫霞堂上性空大和尚本公覺靈, kính nghĩ Giác Linh Bổn Công Đại Hòa Thượng Tánh Không Tử Hà Đường Thượng đã Viên Tịch).” Ngay cả trong văn thỉnh 12 loại Cô Hồn của Tu Tập Du Già Tập Yếu Thí Thực Đàn Nghi (修習瑜伽集要施食壇儀, 卍Tục Tạng Kinh Vol. 59, No. 1083), đoạn thỉnh các tu sĩ quá cố cũng dùng từ Giác Linh này: “Nhất Tâm triệu thỉnh, xuất trần Thượng Sĩ, Phi Tích Cao Tăng, tinh tu Ngũ Giới Tịnh Nhân, Phạm Hạnh Tỳ Kheo Ni chúng, …, Như Thị chuy y Thích Tử chi lưu, nhất loại Giác Linh đẳng chúng (一心召請、出塵上士、飛錫高僧、精修五戒淨人、梵行比丘尼眾…如是緇衣釋子之流、一類覺靈等眾, một lòng triệu thỉnh, xuất trần Thượng Sĩ, vân du Cao Tăng, ròng tu Năm Giới Tịnh Nhân, Phạm Hạnh Tỳ Kheo Ni chúng, …, như vậy áo đen tu sĩ các dòng, một loại Giác Linh các chúng).”