Cửu Thập Lục Chủng Ngoại Đạo
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Chín mươi sáu thứ Ngoại Đạo. Cũng gọi Cửu thập lục thuật, Cửu thập lục kính, Cửu thập Lục Đạo, Cửu thập lục chủng dị đạo. Đây là 96 thứ Đạo Giáo đã có mặt ở Ấn Độ khoảng trước và sau đức Phật ra đời. Về số Ngoại Đạo tuy có nhiều thuyết khác nhau, nhưng hai thuyết cho là có 96 thứ, 95 thứ là phổ thông hơn cả. Tuy nhiên, hai con số này trong các kinh luận cũng có mấy thuyết:
1. Lục sư Ngoại Đạo: Phú Lan Na Ca Diếp, Mạt Già Lê Câu Xa Lê Tử, San Xà Dạ Tì La Chi Tử, A Kì Đa Sí Xá Khâm Bà La, Ca La Cưu Đà Ca Chiên Diên và Ni kiền đà nhã đề tử, mỗi nhà có 15 Đệ Tử, cộng chung là 96 người. Lục sư Ngoại Đạo đều có 16 pháp phải học, trong đó, một pháp thầy tự học, 15 pháp còn lại mỗi pháp dạy cho một Đệ Tử, thầy trò cộng lại là 96 pháp.
2. Năm Ngoại Đạo: Số Luận, Thắng luận, Li hệ, Thú xuất và Biến xuất. Mỗi phái có 18 bộ, tổng cộng là 95 thứ. Ngoài ra, sự quan hệ giữa 95 và 96 có một số thuyết như sau: - Chín mươi sáu phái đều là Ngoại Đạo. - Trong 96 phái có một phái gia nhập Phật giáo là Độc Tử Bộ, còn lại 95 phái Ngoại Đạo. - Trong 96 phái Ngoại Đạo, giáo nghĩa của Ngoại Đạo Ni kiền tử gần giống Phật giáo nên trừ ra, còn lại 95 phái. - Trong 96 phái có một phái là Tiểu Thừa, thực ra không phải Ngoại Đạo, nhưng vì Đại Thừa chê nên trừ ra, còn lại 95 phái. - Trong 96 phái Ngoại Đạo có một phái Thông Phật Giáo, được coi là Nội Giáo nên trừ ra mà còn 95 Ngoại Đạo.[X. luật Tát Bà Đa Q. 5. - Hoa Nghiêm Kinh Sớ Q. 28. - Nghĩa lâm chương toản chú (Phổ Tịch) - Bách Luận Sớ (Cát Tạng) - Chân Ngôn giáo giới nghĩa Q.trung].
1. Lục sư Ngoại Đạo: Phú Lan Na Ca Diếp, Mạt Già Lê Câu Xa Lê Tử, San Xà Dạ Tì La Chi Tử, A Kì Đa Sí Xá Khâm Bà La, Ca La Cưu Đà Ca Chiên Diên và Ni kiền đà nhã đề tử, mỗi nhà có 15 Đệ Tử, cộng chung là 96 người. Lục sư Ngoại Đạo đều có 16 pháp phải học, trong đó, một pháp thầy tự học, 15 pháp còn lại mỗi pháp dạy cho một Đệ Tử, thầy trò cộng lại là 96 pháp.
2. Năm Ngoại Đạo: Số Luận, Thắng luận, Li hệ, Thú xuất và Biến xuất. Mỗi phái có 18 bộ, tổng cộng là 95 thứ. Ngoài ra, sự quan hệ giữa 95 và 96 có một số thuyết như sau: - Chín mươi sáu phái đều là Ngoại Đạo. - Trong 96 phái có một phái gia nhập Phật giáo là Độc Tử Bộ, còn lại 95 phái Ngoại Đạo. - Trong 96 phái Ngoại Đạo, giáo nghĩa của Ngoại Đạo Ni kiền tử gần giống Phật giáo nên trừ ra, còn lại 95 phái. - Trong 96 phái có một phái là Tiểu Thừa, thực ra không phải Ngoại Đạo, nhưng vì Đại Thừa chê nên trừ ra, còn lại 95 phái. - Trong 96 phái Ngoại Đạo có một phái Thông Phật Giáo, được coi là Nội Giáo nên trừ ra mà còn 95 Ngoại Đạo.[X. luật Tát Bà Đa Q. 5. - Hoa Nghiêm Kinh Sớ Q. 28. - Nghĩa lâm chương toản chú (Phổ Tịch) - Bách Luận Sớ (Cát Tạng) - Chân Ngôn giáo giới nghĩa Q.trung].