Cáp Viên
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
I. Cáp Viên. Phạm: Kapotika-saôghàràma. Dịch âm: Ca bố đức ca Già Lam. Là ngôi Tinh Xá nằm về mạn đông nước Ma yết đà thuộc trung Ấn Độ. Ở đời Quá Khứ xa xưa, đức Phật đã từng là chim bồ câu lớn, vì muốn đưa người thợ săn vào Chính Đạo, nên đã gieo mình vào lửa mà chết tại chỗ này. Nhà khảo cổ học người Anh là Khang Lâm Hãn (Cunningham, 1814 – 1893) bảo rằng chỗ ấy tức là nơi cách hang Nhân Đà La nói trong Đại Đường Tây Vực Kí về mạn đông bắc 16 cây số. [X. Đại Đường Tây Vực Kí Q. 9. - Đại Từ Ân Tự Tam Tạng Pháp Sư Truyện Q. 3. - A. Cunningham: The Ancient Geography of India].
II. Cáp Viên. Nằm tại nước Ca thấp di la. Là một trong năm trăm Tinh Xá. Dị Bộ tôn luân luận thuật kí (Vạn tục 83, 216 hạ) nói: Bấy giờ, tại Kê viên chư tăng tranh cãi không dứt, sau theo chỗ thấy biết khác nhau mà chia làm hai bộ: Thượng Tọa Bộ, Đại Chúng Bộ. Lúc đó các bậc hiền thánh biết chúng tăng sai trái, liền bỏ Kê viên mà đi nơi khác (…...) Nhà vua hay tin rất tức giận, bèn bảo bề tôi nên đưa hết các tăng đến bờ Sông Hằng, dùng một chiếc thuyền mục nát, chở ra giữa sông và đánh đắm thuyền, để xem ai là phàm, ai là thánh? Bề tôi vâng lời và thử nghiệm việc đó. Khi ấy, các bậc hiền thánh đều bay lên không, như các chim nhạn, rồi lại dùng Thần Thông, biến hiện ra các hình để giúp những người trong thuyền muốn bỏ Kê viên mà chưa có Thần Lực, bay lên Hư Không, đều đi về hướng bắc. Nhà vua thấy thế sinh lòng hổ thẹn và ân hận, (…...) lập tức sai sứ theo dõi, biết các ngài đã ở Ca thấp di la, sau cố mời về, nhưng chư tăng đều từ chối. Nhà vua bèn làm các Tăng Già lam tại Ca thấp di la để các vị hiền thánh ở và đổi tên Tăng Già lam là Cáp Viên theo hình biến hiện của chư tăng.
II. Cáp Viên. Nằm tại nước Ca thấp di la. Là một trong năm trăm Tinh Xá. Dị Bộ tôn luân luận thuật kí (Vạn tục 83, 216 hạ) nói: Bấy giờ, tại Kê viên chư tăng tranh cãi không dứt, sau theo chỗ thấy biết khác nhau mà chia làm hai bộ: Thượng Tọa Bộ, Đại Chúng Bộ. Lúc đó các bậc hiền thánh biết chúng tăng sai trái, liền bỏ Kê viên mà đi nơi khác (…...) Nhà vua hay tin rất tức giận, bèn bảo bề tôi nên đưa hết các tăng đến bờ Sông Hằng, dùng một chiếc thuyền mục nát, chở ra giữa sông và đánh đắm thuyền, để xem ai là phàm, ai là thánh? Bề tôi vâng lời và thử nghiệm việc đó. Khi ấy, các bậc hiền thánh đều bay lên không, như các chim nhạn, rồi lại dùng Thần Thông, biến hiện ra các hình để giúp những người trong thuyền muốn bỏ Kê viên mà chưa có Thần Lực, bay lên Hư Không, đều đi về hướng bắc. Nhà vua thấy thế sinh lòng hổ thẹn và ân hận, (…...) lập tức sai sứ theo dõi, biết các ngài đã ở Ca thấp di la, sau cố mời về, nhưng chư tăng đều từ chối. Nhà vua bèn làm các Tăng Già lam tại Ca thấp di la để các vị hiền thánh ở và đổi tên Tăng Già lam là Cáp Viên theo hình biến hiện của chư tăng.