Thập Bát Viên Tịnh
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Cũng gọi Thập Bát Viên mãn, Thập bát Cụ Túc. Chỉ cho 18 thứ Công Đức Viên Mãn Thù Thắng của Tịnh Độ(Thụ Dụng Độ) nơi chư Phật an trụ. Đó là:
1. Sắc Tướng viên tịnh(cũng gọi Hiển Sắc viên mãn, Sắc loại Cụ Túc): Cõi Thụ Dụng của chư Phật phóng ra ánh sáng chiếu soi khắp tất cả Thế Giới.
2. Hình mạo viên tịnh (cũng gọi Hình Sắc viên mãn, Tướng mạo Cụ Túc, Trang Nghiêm Cụ Túc): Những nơi chư Phật du hóa và những nơi chư Phật an trụ, đều có đầy đủ các thứ Trang Nghiêm vi diệu.
3. Lượng viên tịnh(cũng gọi Phân lượng viên mãn, Lượng Cụ Túc): Tịnh Độ của chư Phật rộng lớn vô biên, không thể nào đo lường được.
4. Xứ viên tịnh(cũng gọi Phương Sở viên mãn, Phương Sở Cụ Túc): Tịnh Độ là nơi chốn vượt ngoài 3 cõi, không có Khổ Đế và Tập Đế.
5. Nhân viên tịnh(cũng gọi Nhân viên mãn, Nhân Cụ Túc): Tịnh Độ là do Công Năng Thiện Pháp xuất Thế Gian Sinh Khởi, chứ chẳng phải lấy Tập Đế của pháp Thế Gian làm nhân.
6. Quả viên tịnh(cũng gọi Quả viên mãn, Quả Cụ Túc): Tịnh Độ lấy trí Thanh tịnh Tự Tại Duy Thức của Như Lai và Bồ Tát làm thể tính, chứ không phải lấy Khổ Đế làm thể tính.7. Chủ viên tịnh(cũng gọi Chủ viên mãn, Chủ Cụ Túc): Tịnh Độ được Như Lai hộ trì, Như Lai thường an trụ chính giữa Tịnh Độ.
8. Trợ viên tịnh (cũng gọi Phụ dực viên mãn, Bạn Cụ Túc, Trợ bạn Cụ Túc): Tịnh Độ là trú xứ An Lạc của các vị Đại Bồ Tát, trong đó các Bồ Tát thường giúp ích Phật Đạo, thường tu hành Chính Pháp và dạy người khác tu hành Chính Pháp.
9. Quyến Thuộc viên tịnh (cũng gọi Quyến Thuộc viên mãn, Quyến Thuộc Cụ Túc): Tịnh Độ này là nơicóvô lượng Bát Bộ Chúng tuần hành.
10. Trì viên tịnh (cũng gọi Trụ trì viên mãn, Trụ trì Cụ Túc): Trong Tịnh Độ, các Bồ Tát và Quyến Thuộc giữ gìn Pháp Vị hỉ lạc rộng lớn để nuôi lớn Pháp Thân.
11. Nghiệp viên tịnh(cũng gọi Sự nghiệp viên mãn): Các vị Bồ Tát làm tất cả việc ích lợi cho hàng Nhị Thừa và Phàm Phu.
12. Lợi Ích viên tịnh(cũng gọi Nhiếp Ích viên mãn, Thuận nhiếp Cụ Túc): Tịnh Độ này xa lìa tất cả Phiền Não, tai nạn và sự trói buộc của 3 cõi.
13. Vô bố úy viên tịnh(cũng gọi Vô úy viên mãn, Vô úy Cụ Túc): Tịnh Độ này xa lìa sự xâm nhập quấy nhiễu của các loài ma như Thiên ma, Tử ma nên không có sợ hãi.14. Trụ xứ viên tịnh(cũng gọi Trụ xứ viên mãn, Trụ chỉ Cụ Túc): Tịnh Độ này là nơi nương ở của Như Lai, cũng là nơi nương ở có đầy đủ tất cả sự Trang Nghiêm Thù Thắng.
15. Lộ viên tịnh(cũng gọi Lộ viên mãn, Đạo lộ Cụ Túc): Tịnh Độ này dùng 3 tuệ văn, tư, tu trong Chính Pháp Đại Thừa làm con đường qua lại thông suốt.
16. Thừa viên tịnh(cũng gọi Thừa viên mãn, Thừa Cụ Túc): Tịnh Độ này lấy Xa ma tha(Chỉ)và Tì bát xá na(Quán) làm đạo pháp sở thừa.
17. Môn viên tịnh (cũng gọi Môn viên mãn, Môn Cụ Túc): Tịnh Độ này lấy 3 cửa giải thoátKhông,Vô Tướng, Vô nguyện làm cửa đi vào.
18. Y chỉ viên tịnh(cũng gọi Y trì viên mãn, Y trụ viên tịnh, Y trì Cụ Túc): Tịnh Độ này lấy Đại Liên Hoa vương có vô lượng Công Đức làm y chỉ. [X. luận Nhiếp Đại Thừa Q.hạ; Hoa Nghiêm Kinh tùy sớ diễn nghĩa sao Q. 26.; Ngũ Giáo chương thông lộ kí Q. 18.].
1. Sắc Tướng viên tịnh(cũng gọi Hiển Sắc viên mãn, Sắc loại Cụ Túc): Cõi Thụ Dụng của chư Phật phóng ra ánh sáng chiếu soi khắp tất cả Thế Giới.
2. Hình mạo viên tịnh (cũng gọi Hình Sắc viên mãn, Tướng mạo Cụ Túc, Trang Nghiêm Cụ Túc): Những nơi chư Phật du hóa và những nơi chư Phật an trụ, đều có đầy đủ các thứ Trang Nghiêm vi diệu.
3. Lượng viên tịnh(cũng gọi Phân lượng viên mãn, Lượng Cụ Túc): Tịnh Độ của chư Phật rộng lớn vô biên, không thể nào đo lường được.
4. Xứ viên tịnh(cũng gọi Phương Sở viên mãn, Phương Sở Cụ Túc): Tịnh Độ là nơi chốn vượt ngoài 3 cõi, không có Khổ Đế và Tập Đế.
5. Nhân viên tịnh(cũng gọi Nhân viên mãn, Nhân Cụ Túc): Tịnh Độ là do Công Năng Thiện Pháp xuất Thế Gian Sinh Khởi, chứ chẳng phải lấy Tập Đế của pháp Thế Gian làm nhân.
6. Quả viên tịnh(cũng gọi Quả viên mãn, Quả Cụ Túc): Tịnh Độ lấy trí Thanh tịnh Tự Tại Duy Thức của Như Lai và Bồ Tát làm thể tính, chứ không phải lấy Khổ Đế làm thể tính.7. Chủ viên tịnh(cũng gọi Chủ viên mãn, Chủ Cụ Túc): Tịnh Độ được Như Lai hộ trì, Như Lai thường an trụ chính giữa Tịnh Độ.
8. Trợ viên tịnh (cũng gọi Phụ dực viên mãn, Bạn Cụ Túc, Trợ bạn Cụ Túc): Tịnh Độ là trú xứ An Lạc của các vị Đại Bồ Tát, trong đó các Bồ Tát thường giúp ích Phật Đạo, thường tu hành Chính Pháp và dạy người khác tu hành Chính Pháp.
9. Quyến Thuộc viên tịnh (cũng gọi Quyến Thuộc viên mãn, Quyến Thuộc Cụ Túc): Tịnh Độ này là nơicóvô lượng Bát Bộ Chúng tuần hành.
10. Trì viên tịnh (cũng gọi Trụ trì viên mãn, Trụ trì Cụ Túc): Trong Tịnh Độ, các Bồ Tát và Quyến Thuộc giữ gìn Pháp Vị hỉ lạc rộng lớn để nuôi lớn Pháp Thân.
11. Nghiệp viên tịnh(cũng gọi Sự nghiệp viên mãn): Các vị Bồ Tát làm tất cả việc ích lợi cho hàng Nhị Thừa và Phàm Phu.
12. Lợi Ích viên tịnh(cũng gọi Nhiếp Ích viên mãn, Thuận nhiếp Cụ Túc): Tịnh Độ này xa lìa tất cả Phiền Não, tai nạn và sự trói buộc của 3 cõi.
13. Vô bố úy viên tịnh(cũng gọi Vô úy viên mãn, Vô úy Cụ Túc): Tịnh Độ này xa lìa sự xâm nhập quấy nhiễu của các loài ma như Thiên ma, Tử ma nên không có sợ hãi.14. Trụ xứ viên tịnh(cũng gọi Trụ xứ viên mãn, Trụ chỉ Cụ Túc): Tịnh Độ này là nơi nương ở của Như Lai, cũng là nơi nương ở có đầy đủ tất cả sự Trang Nghiêm Thù Thắng.
15. Lộ viên tịnh(cũng gọi Lộ viên mãn, Đạo lộ Cụ Túc): Tịnh Độ này dùng 3 tuệ văn, tư, tu trong Chính Pháp Đại Thừa làm con đường qua lại thông suốt.
16. Thừa viên tịnh(cũng gọi Thừa viên mãn, Thừa Cụ Túc): Tịnh Độ này lấy Xa ma tha(Chỉ)và Tì bát xá na(Quán) làm đạo pháp sở thừa.
17. Môn viên tịnh (cũng gọi Môn viên mãn, Môn Cụ Túc): Tịnh Độ này lấy 3 cửa giải thoátKhông,Vô Tướng, Vô nguyện làm cửa đi vào.
18. Y chỉ viên tịnh(cũng gọi Y trì viên mãn, Y trụ viên tịnh, Y trì Cụ Túc): Tịnh Độ này lấy Đại Liên Hoa vương có vô lượng Công Đức làm y chỉ. [X. luận Nhiếp Đại Thừa Q.hạ; Hoa Nghiêm Kinh tùy sớ diễn nghĩa sao Q. 26.; Ngũ Giáo chương thông lộ kí Q. 18.].