Tăng Trưởng Thiên

《增長天》 zēng zhǎng tiān

Điển cứ gốc: Tự Điển Phật Học Đạo Uyển

Định nghĩa thuật ngữ

s: Virūḍhaka, Pāli: Virūḷhaka: âm dịch là Tỳ Rô Đà Ca () còn gọi là Tỳ Lưu Đa Thiên (), Tỳ Lưu Ly Thiên (), Tỷ Lưu Trà Ca Thiên (), Tỳ Lâu Lặc Thiên (), Tỳ Lâu Lặc Ca Thiên (), Tỳ Lâu Lặc Xoa Thiên (), Nam Phương Thiên (, trời ở phương Nam); là một trong 4 vị Thiên Vương, một trong 16 vị Thiện Thần. Vị này trú trong thành Thiện Kiến (), nằm lưng chừng phía Nam Tu Di Sơn (Sanskrit: Sumeru, ). Thường vị này quán sát Chúng Sanh ở cõi Diêm Phù Đề (Sanskrit: Jampudīpa, ), thống lãnh chúng Quỷ Thần Cưu Bàn Trà (Sanskrit: Kumbhāṇḍa, Pāli: Kumbhaṇḍa ), Bách Lệ Đa (Sanskrit: Preta, ), v.v., giữ gìn phương Nam, có thể hang phục tà ác, làm tăng tưởng Thiện Căn, là vị Thiện Thần hộ trì Phật Pháp. Đại Hội Kinh () của Trường A Hàm Kinh (, Taishō Tripitaka Vol. 1, No. 1) quyển 12 cho biết rằng: “Nam phương Tỳ Lâu Lặc Thiên Vương, lãnh chư Long Vương, hữu đại uy đức, hữu cửu thập nhất tử, diệc tự Nhân Đà La, hữu đại Thần Lực (, Tỳ Lâu Lặc Thiên Vương ở phương Nam, thống lãnh các Long Vương, có uy đức lớn, có chín mươi mốt người con, cũng tên là Nhân Đà La, có Thần Lực lớn).” Về Hình Tượng của Tăng Trưởng Thiên, các thuyết không giống nhau. Theo Đà La Ni Tập Kinh (, Taishō Vol. 18, No. 901) quyển 11 giải thích rằng thân của Tỳ Rô Đà Ca dài một khuỷu tay, mang các loại y khác nhau, trang sức vô cùng tinh xảo, kỳ diệu, tương xứng với thân; tay trái cầm cây đao buông xuống, tay phải cầm cây giáo dài, đầu giáo chạm đất. Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Thất Phật Bổn Nguyện Công Đức Kinh Niệm Tụng Nghi Quỹ Cúng Dường Pháp (, Taishō Tripitaka Vol. 19, No. 926) cho biết thêm rằng: “Nam phương Tăng Trưởng Đại Thiên Vương, kỳ thân thanh sắc chấp bảo kiếm, thủ hộ Bát Phật Nam phương môn (, Tăng Trưởng Đại Thiên Vương ở phương Nam, thân màu xanh cầm kiếm báu, giữ gìn tám Phật cửa phía Nam).” Trong đồ hình Mạn Trà La của Thai Tạng Giới Mật Giáo, vị này ngự ở phía Đông thuộc Nam môn của Kim Cang Bộ Viện (). Từ xưa, Tín Ngưỡng Tứ Thiên Vương đã rất cực thịnh, Trung Quốc cũng như Nhật Bản vẫn còn khá nhiều di phẩm và Hình Tượng của Tứ Thiên Vương cũng bất đồng. Như tại Thiên Tường Am ()Lạc Dương (), Tỉnh Hà Nam (), vẫn còn 5 pho tượng Phật sau tường, bên trái là tượng Nhân Vương (), và bên phải là Tăng Trưởng Thiên. Tại Vạn Niên Tự () trên Thiên Thai Sơn (), Tỉnh Triết Giang (), an trí tượng vị trời này ở góc Đông Bắc, tay cầm đàn Tỳ Bà. Tại Thiên Vương Điện (殿) của Thiên Đồng Tự () trên Thái Bạch Sơn (), tượng vị trời này tay cầm kiếm. Còn tượng ở Thiên Vương Điện của Phổ Tế Tự () thuộc Phổ Đà Sơn () thì tay cầm con rắn. Tượng ở Thiên Vương Điện của Pháp Vũ Tự () thuộc Phổ Đà Sơn thì tay cầm dù. Trong khi đó, tượng ở Thiên Vương Điện của Bảo Thông Tự () thuộc vùng Võ Xương (), Tỉnh Hồ Nam (), thì tay cầm dù và tháp. Tượng ở Thiên Vương Điện của Quy Nguyên Tự (), Hán Khẩu (), thì tay cầm đàn Tỳ Bà. Tôn tượng hiện tồn ở Cư Dung Quan () vùng Xương Bình (), Tỉnh Hà Bắc (), là tác phẩm thuộc giữa thời nhà Nguyên (, 1271-1368), hay tay cầm kiếm, chân phải gập xuống được con quỷ thiện đỡ lên, chân trái duỗi ra đạp lên con quỷ quái; Hình Tượng rất hùng tráng. Bên cạnh đó, tại Nhật Bản, Đông Đại Tự (, Tōdai-ji), Hưng Phước Tự (, Kōfuku-ji) ở vùng Nại Lương (, Nara), Pháp Long Tự (, Hōryū-ji)Đại Hòa (, Yamato), v.v., vẫn còn một số kiệt tác điêu khắc về Tăng Trưởng Thiên.