Tam Thập Lục Bộ

《三十六部》 sān shí liù bù

Điển cứ gốc: Tự Điển Phật Học Đạo Uyển

Định nghĩa thuật ngữ

: 36 bộ Quỷ Thần, 36 loại thân hình Ngạ Quỷ. Trong Phật Thuyết Thí Ngạ Quỷ Cam Lồ Vị Đại Đà La Ni Kinh (, Taishō No. 1321) có đề cập đến một số thân Ngạ Quỷ do Ác Nghiệp mà phải chịu quả Báo Thân hình như vậy: Bế Lệ Đa Quỷ (, Tàu gọi là Ngạ Quỷ [, quỷ đói]), Xa Da Quỷ (, Tàu gọi là Ảnh Quỷ [, quỷ bóng]), Kiện Đà Quỷ (, Tàu gọi là Thực Hương Quỷ [, quỷ ăn mùi hương]), Bố Sắt Ba Quỷ (, Tàu gọi là Thực Hoa Ngạ Quỷ [, quỷ đói ăn hoa]), Kệ Bà Da Quỷ (, Tàu gọi là Thai Tàng Quỷ [, quỷ nằm trong bào thai]), A Thâu Già Quỷ (, Tàu gọi là Bất Tịnh Quỷ [, quỷ Bất Tịnh]), Bà Đa Quỷ (, Tàu gọi là Thực Phong Quỷ [, quỷ ăn gió]), Ô Đà Ha La Quỷ (, còn gọi là Thực Tinh Khí Quỷ [, quỷ ăn tinh khí]), Đà La Chất Đa Quỷ (, còn gọi là Sân Tất Tâm Quỷ [, quỷ thường nỗi tâm giận dữ]), Chất Đa Quỷ (, hay Ác Tâm Quỷ [, quỷ có tâm ác]), Bà Rô Da Quỷ (, hay Thực Tế Tự Quỷ [, quỷ ăn các đồ cúng tế]), Thị Vĩ Đa Quỷ (, hay Thực Nhân Thọ Mạng Quỷ [, quỷ ăn thịt người có tuổi thọ]), Tỳ Sa Kê Đà Quỷ (, hay Thực Nhục Thực Chỉ Đẳng Quỷ [, quỷ ăn thịt ăn mỡ, v.v.]), Xà Để Quỷ (, hay Thực Sơ Sản Tử Quỷ [, quỷ ăn thịt con nít sơ sinh]), Yết Tra Bố Đơn Na Quỷ (, hay Kì Xú Quỷ [, quỷ thân hình có mùi hôi thối như xương cháy]), Cưu Bàn Trà Quỷ (, hay Thủ Cung Quỷ [, quỷ bảo vệ cung điện]), Tất Xá Già Quỷ (, hay Xí Thần [, thần bảo vệ nhà xí, chuyên ăn những đồ Bất Tịnh]), v.v. Theo Pháp Uyển Châu Lâm (, Taishō No. 2122) quyển 6, phần Liệt Số Bộ () thứ 4 có liệt kê rất rõ 36 loại như sau: (1) Hoạch Thang Quỷ (, quỷ vạc nước sôi), loại này do được người khác mướn đi giết người nên phải chịu Quả Báo bị sắc nấu trong vạc nước sôi; hoặc được người khác gởi đồ, nhưng chống cự không hoàn trả, cũng chịu Quả Báo này. (2) Châm Khẩu Xú Quỷ (, quỷ miệng nhỏ như cây kim), do vì lấy tiền mướn người khác thi hành sát hại, nên cổ họng nhỏ như cây kim, thậm chí một giọt nước cũng không lọt được. (3) Thực Thổ Quỷ (, quỷ ăn rồi mữa ra), do chồng khuyên vợ Bố Thí, nhưng vợ tiếc không thực hành, tích chứa tài của, bỏn xẻn; nên bị Quả Báo ăn vào thường nôn mữa ra. (4) Thực Phẩn Quỷ (, quỷ ăn phân), do vợ lừa dối chồng để tự ăn uống một mình, vì ghét bỏ chồng; nên thường bị Quả Báo ăn phân nhơ nhớp. (5) Thực Hỏa Quỷ (, quỷ ăn lửa), do vì ngăn cấm lương thực của người, khiến họ phải tự tử; nên phải chịu Quả Báo khổ sở do lửa bốc cháy, kêu gào đói khát. (6) Thực Khí Quỷ (, quỷ ăn hơi), do tham lam ăn nhiều thức ăn ngon, chẳng chia cho vợ con; nên thường bị khốn khổ, đói khát, chỉ ngửi được hơi thôi. (7) Thực Pháp Quỷ (, quỷ ăn pháp), vì cầu tài lợi mà Thuyết Pháp cho người, nên thân thường đói khát, thịt trong thân tiêu mòn hết do nhòi rút, chỉ mong nhờ nghe chư tăng Thuyết Pháp mà mạng được tồn tại. (8) Thực Thủy Quỷ (, quỷ ăn nước), do vì bán rượu nhạt như nước để lừa người ngu, chẳng giữ gìn trai giới; nên thường bị Quả Báo bệnh khô nhát. (9) Hy Vọng Quỷ (, quỷ hy vọng), do vì tranh đấu giá cả mua bán, lừa dối lấy vật của người khác; nên thường bị bệnh đói khát, luôn trông mong có cúng tế các vong linh đã khuất để được hưởng. (10) Thực Thóa Quỷ (, quỷ ăn đồ khạc nhổ), do vì lấy thức ăn không trong sạch lừa gạt người Xuất Gia; nên thân thường đói khát, hay bị nấu đốt, cầu mong người khác khạt nhổ ra và ăn những đồ Bất Tịnh. (11) Thực Man Quỷ (, quỷ ăn tràng hoa), do vì đời trước trộm cắp tràng hoa của Phật để tự làm đẹp cho mình; nếu người gặp việc lấy tràng hoa cúng tế, nhờ vậy mà được hưởng. (12) Thực Huyết Quỷ (, quỷ ăn máu), do vì sát sanh để ăn uống máu tanh mà không cho vợ con; nên bị thân quỷ này; nhờ có cúng tế thoa máu huyết mới được thọ hưởng. (13) Thực Nhục Quỷ (, quỷ ăn thịt), do vì lấy thịt Thân Thể Chúng Sanh, cắt từng miếng nhỏ đem cân, mua bán dối trá; nên phải chịu Quả Báo này, nhiều lần dối trá, xấu xa, người khác nhìn thấy ghê tởm. (14) Thực Hương Quỷ (, quỷ ăn nhang), do vì bán loại nhang xấu, lại lấy giá mắc; nên chịu Quả Báo chỉ ăn khói nhang, sau cùng bị bần cùng, khốn khổ. (15) Tật Hành Quỷ (, quỷ chạy nhanh), nếu có người Phá Giới mà vẫn mặc tăng phục, lừa gạt lấy tài của người khác để hứa giúp bệnh nhân, cuối cùng chẳng làm, đem tự dùng cho mình; nên bị Quả Báo này, thường ăn đồ Bất Tịnh, tự đốt cháy thân mình. (16) Tứ Tiện Quỷ (便, quỷ dòm rình đại tiểu tiện), do vì mưu mô, lường gạt lấy tài vật người khác mà không chịu tu tập phước nghiệp, mới chịu Quả Báo này; lông trên thân thường phát ra lửa, ăn khí lực Bất Tịnh của người để tồn tại. (17) Hắc Ám Quỷ (, quỷ tối đen), do dùng phương pháp gian xảo để lấy tài của, làm cho người khác phải bị giam cầm trong ngục tù, mắt không trông thấy, thường cất tiếng đau thương; nên bị đọa vào chỗ tối tăm, có rắn độc cùng khắp. (18) Đại Lực Quỷ (, quỷ có sức mạnh lớn), do trộm cắp vật của người khác, đem cho bạn ác mà không Bố Thí để tạo Phước Điền; nên chịu Quả Báo này, dù có sức mạnh Thần Thông, nhưng lại bị nhiều khổ não. (19) Xí Nhiên Quỷ (, quỷ bốc cháy), do vì phá thành, cướp giựt, giết hại bá tánh; nên chịu Quả Báo này, than khóc kêu gào, khắp thân lửa bốc cháy; sau được làm người thì thường bị cướp giựt. (20) Tứ Anh Nhi Tiện Quỷ (便, quỷ rình con nít đại tiểu tiện), do vì giết con nít, tâm sanh giận dữ; nên chịu Quả Báo này, thường rình dòm người đại tiểu tiện, có thể hại trẻ nít nhỏ. (21) Dục Sắc Quỷ (, quỷ ham Sắc Dục), do vì thích Dâm Dục, có được của cải mà không Bố Thí để tạo Phước Điền; nên chịu Quả Báo này, thường Du Hành trong cõi người, cùng người giao du, giả làm yêu quái để cầu cúng tế được hưởng. (22) Hải Chử Quỷ (, quỷ cồn biển), do khi đi ngoài đồng trống thấy người bịnh khổ, lường gạt lấy của người; nên sanh nơi cồn biển, chịu khổ nóng lạnh, gấp hơn mười lần người. (23) Diêm La Vương Chấp Trượng Quỷ (, quỷ cầm gậy cho vua Diêm La), do vì đời trước gần gủi Quốc Vương, đại thần chuyên làm việc hung ác; nên bị Quả Báo này, bị vua Diêm La sai khiến, làm quỷ cầm gậy. (24) Thực Tiểu Nhi Quỷ (, quỷ ăn thịt con nít), do vì dùng Chú Thuật để lường gạt, lấy tài sản của người, giết hại heo, dê, sau khi chết bị đọa vào Địa Ngục, thọ Quả Báo này, thường ăn thịt con nít. (25) Thực Nhân Tinh Khí Quỷ (, quỷ ăn tinh khí người), do vì dối trá bạn thân, bảo rằng ta vì bảo hộ cho ngươi, khiến người dũng mãnh xông trận mà chết, cuối cùng lại chẳng cứu hộ; nên chịu Quả Báo này. (26) La Sát Quỷ (, quỷ La Sát), do vì đời trước giết hại sinh mạng để làm tiệc đại hội; nên bị Quả Báo đói khát, lửa đốt cháy. (27) Hỏa Thiêu Thực Quỷ (, quỷ ăn lửa cháy), do vì tâm keo kiệt, ganh tỵ, che giấu, ưa ăn vật thực của chúng tăng, trước đọa vào Địa Ngục, rồi từ Địa Ngục ra, chịu Quả Báo làm con quỷ thân hình đốt cháy trong lò lửa. (28) Bất Tịnh Hạng Mạch Quỷ (, quỷ ăn đồ Bất Tịnh nơi đường hẽm bờ ruộng), do vì đem đồ ăn Bất Tịnh cúng cho người tu hành Phạm Hạnh, nên đọa làm Quả Báo như vậy, thường ăn đồ nhơ nhớp. (29) Thực Phong Quỷ (, quỷ ăn gió), do vì thấy người Xuất Gia đến Khất Thực, hứa mà không Bố Thí thức ăn; nên chịu Quả Báo này, thường bị bịnh đói khát, như cái khổ trong Địa Ngục. (30) Thực Thán Quỷ (, quỷ ăn than), do làm chủ ngục hình, cấm không cho Tội Nhân ăn uống; nên chịu Quả Báo này, thường ăn than lửa. (31) Thực Độc Quỷ (, quỷ ăn chất độc), do vì lấy thức ăn độc làm cho người khác mất mạng, nên đọa xuống Địa Ngục, sau đó trở ra làm quỷ, thường chịu đói khát, ăn lửa độc, làm cho đốt cháy thân hình. (32) Khoáng Dã Quỷ (, quỷ đồng ruộng), do vì nơi đồng trống có ao hồ được đào lên để cấp nước cho người đi đường, có người thốt lời độc ác quyết phá, khiến cho mọi người chịu khát; nên bị Quả Báo như vậy, thường bị bịnh đói khát, lửa đốt cháy thân. (33) Trủng Gian Thực Hôi Thổ Quỷ (, quỷ ăn đất tro giữa gò mã), do vì trộm lấy bông hoa cúng Phật đem bán lấy tiền kiếm sống; nên chịu Quả Báo này, thường ăn tro nóng nơi chỗ thiêu thây người chết. (34) Thọ Hạ Trú Quỷ (, quỷ sống dưới gốc cây), do vì thấy người trồng cây để đem bóng mát cho mọi người, nhưng lại ác tâm chặt gãy cây đó, lấy làm đồ dùng cho mình; nên đọa làm quỷ trong cây, thường phải chịu nóng lạnh bức bách. (35) Giao Đạo Quỷ (, quỷ nơi đường giao thông), do trộm cắp lương thực của người đi đường, vì Ác Nghiệp đó, thường bị cưa sắt cắt thân; nhờ có cúng tế nơi đường giao nhau, lấy thức ăn đó mà tự nuôi sống. (36) Ma La Thân Quỷ (, quỷ thân Ma La), do vì làm việc tà đạo, không tin chánh pháp, nên đọa làm thân quỷ này, hay phá hoại Thiện Pháp của người.