Sáng Thế Chủ

Chỉ cho vị thần linh được xem là đấng sáng tạo ra trời đất, muôn vật và loài người. Về vấn đề này, các Tông Giáo đều có quan điểm khác nhau. Như Do thái giáo cho rằng Sáng Thế Chủ đã từ trên đất và nước còn lẫn lộn trong Hư Không mà tạo ra Thế Giới, rồi lại dùng đất bụi tạo ra con người. Tông Giáo của người Ba tỉ luân (Babylonian) và người Ai cập (Egyptian) chủ trương Sáng Thế Chủ dùng vật chất có sẵn để tạo ra Thế Giới và người; Đạo Cơ đốc cho rằng Sáng Thế Chủ tạo ra Thế Giới từ trong không tuyệt đối. Trung Quốc thì có thuyết Bàn cổ khai thiên Lập Địa, nghĩa là Bàn cổ (thủy tổ của nhân loại) mở ra trời và đất từ một khối đang ngưng kết lẫn lộn ở một chỗ, rồi sau đó lại đem thân mình hóa thành các bộ phận của Thế Giới. Riêng Phật giáo thì không bàn đến vấn đề Sáng Thế Chủ và Thế Giới từ đâu mà có, là vì Phật giáo tuy thừa nhận có rất nhiều thần linh, Chư Thiên, nhưng xem những vị này chỉ là một hình thức khác của Chúng Sinh, chủ trương tinh thần bất diệt, nhưng phủ nhận sự tồn tại của 1 vị thần sáng tạo ra vũ trụ, muôn vật. Phật giáo đặt nền tảng trên lập trường Duyên sinh (khởi) tính không, chủ trương vô thần (người sáng thế), Vô Ngã (Linh Hồn Thường Trụ ất biến), cho rằng vũ trụ là do Nghiệp Lực của cộng đồng Chúng Sinh chiêu cảm, do nhiều Nhân Duyên tạo thành; Bản Thể của Chúng Sinh là thức bị nghiệp xông ướp (Huân Tập); thức là thể bị nghiệp nhiễm thành; Hành Nghiệp tăng giảm từng Sát Na (tích tắc), Bản Thể của thức cũng theo đó mà biến động không ngừng, vì thế không có 1 Linh Hồn Thường Trụ bất biến, cũng không có vị thần nào sáng tạo và Chủ Tể Thế Giới.