Niêm Hương

《拈香》 niān xiāng

Điển cứ gốc: Tự Điển Phật Học Đạo Uyển

Định nghĩa thuật ngữ

: nghĩa là trước tượng Phật, Bồ Tát cũng như chư vị Tổ Sư tiến hành đốt hương, dâng hương; còn gọi là niệm hương (). Vào ngày Khai Đường, Niêm Hương chúc thiên tử, được gọi là Chúc Thánh Niêm Hương (). Vào lúc mới nhậm chức Trú Trì, hay lần đầu tiên Khai Đường Thuyết Pháp, vị thầy của chính mình Niêm Hương để thể hiện sự truyền thừa giữa thầy với trò và cảm niệm tình nghĩa ân sư, đó được gọi là Từ Pháp Niêm Hương (). Vì chư Phật, Bồ Tát, Đàn Na Tín ThíNiêm Hương, rồi tuyên Thuyết Pháp Ngữ, được gọi là Niêm Hương Phật Sự (). Trong đó, Từ Pháp Niêm Hương là do vị Trú Trì đích thân cắm hương vào lò. Về nghi thức Tác Pháp Niêm Hương, Thiền Uyển Thanh Quy (, Tục Tạng Kinh Vol. 63, No. 1245) quyển 5, phần Đường Đầu Tiên Điểm (), cho biết rằng người đốt hương ở phía Đông của đài hương, hướng về vị Trú Trì hỏi han xong, hai tay nâng cao hộp hương; dùng tay phải cầm hộp bỏ vào trong tay trái, tiếp theo dùng tay phải càm nắp hộp đặt trên đài hương; tay phải đưa hương lên, hướng về đối tượng dâng cúng mà thắp. Sau đó, tay phải lấy nắp hộp đậy vào hộp, dùng hai tay nâng hộp hương đặt lên trên đài hương, rồi bắt đầu dâng hương chúc nguyện. Như trong Vô Dị Nguyên Lai Thiền Sư Quảng Lục (, Tục Tạng Kinh Vol. 72, No. 1435) quyển 7, phần Trú Kim Lăng Thiên Giới Thiền Tự Ngữ Lục (), có đoạn: “Thiên Vương Điện Niêm Hương, tùng lai Nguyện Lực triển từ uy, thước phá Hư Không hào tướng huy, Y Chánh báo trung thùy biện đắc, Sơn Đầu đa kiến tử vân phi (殿, Niêm Hương nơi Thiên Vương Điện, lâu nay Nguyện Lực mở từ oai, phá rạng hư Không Tướng rạng ngời, trong Y Chánh báo ai hiểu được, đầu non thường gặp mây tía bay).” Hay trong Ngu Am Trí Cập Thiền Sư Ngữ Lục (, Tục Tạng Kinh Vol. 71, No. 1421) quyển 5 cũng có đoạn: “Đạt Ma kỵ, Niêm Hương: 'Vạn lí Tây lai, Cửu Niên Diện Bích, tiền vô Thích Ca, hậu vô Di Lặc' (西, vào ngày kỵ của Tổ Đạt Ma, sư Niêm Hương rằng: 'Muôn dặm Tây đến, chín năm nhìn vách, trước không Thích Ca, sau không Di Lặc').”