Nhất Thừa Đốn Ngộ

《一乘頓悟》 yī chéng dùn wù

Điển cứ gốc: Tự Điển Phật Học Đạo Uyển

Định nghĩa thuật ngữ

Ichijōtongo: Đốn Ngộ (, Tongo) có nghĩa là đạt được sự chứng ngộ và khai mở Tâm Địa một cách nhanh chóng mà không trải qua từng giai đoạn theo thứ tự. Trái với Đốn NgộTiệm Ngộ (, chứng ngộ từ từ theo từng giai đoạn). Trong Lục Tổ Đàn Kinh (), Phẩm Bát Nhã ( ) có đoạn rằng: "Thiện Tri Thức ! Ngã ư Nhẫn Hòa Thượng xứ, nhất văn ngôn hạ tiện ngộ, đốn kiến Chơn Như bản tánh, thị dĩ tương thử giáo Pháp Lưu hành, linh học Đạo Giả Đốn Ngộ Bồ Đề. (便 , Này Thiện Tri Thức ! Ta nương náu nơi chỗ của Hòa Thượng Hoằng Nhẫn, một lần được nghe lời ngài dạy bèn giác ngộ, liền thấy bản tánh Chơn Như, nên lấy giáo pháp này mà lưu hành, khiến cho người học đạo nhanh chóng chứng ngộ Bồ Đề)". Nhất Thừa (Sanskrit: Eka-yāna, Pāli: Ekāyana ), hay còn gọi là Nhất Phật Thừa (), từ dùng để đối với Tam Thừa (Sanskrit: Tri-yāna, , gồm Thanh Văn [], Duyên Giác []Bồ Tát []). Phát xuất từ trong lời dạy trong Phẩm Phương Tiện của Kinh Pháp Hoa (Sanskrit: Saddharma-puṇḍarīka-sūtra, ) rằng: "Thập Phương Phật độ trung, duy hữu Nhất Thừa pháp, vô nhị diệc vô tam. Chư Phật dĩ Phương Tiện lực, ư Nhất Phật Thừa Phân Biệt thuyết tam (便, Trong Quốc Độ của mười phương các đức Phật, chỉ có một pháp Nhất Thừa, không có hai cũng chẳng có ba. Các đức Phật dùng sức Phương Tiện nơi Nhất Phật ThừaPhân Biệt nói thành ba)", Kinh Pháp Hoa lấy ba loại xe dê, nai và trâu để ví dụ cho Tam Thừa (ba cỗ xe), còn xe trâu trắng thì ví cho Nhất Thừa (một cỗ xe). Như vậy Nhất Thừa Đốn Ngộ có nghĩa là sự giác ngộ nhanh chóng của Nhất Thừa.