Nhất Môn Phổ Môn

Từ gọi chung Nhất môn và Phổ Môn. Nhất môn chỉ cho Pháp Môn 1 trí 1 đức; còn Phổ Môn là Pháp Môn bao gồm toàn đức toàn trí. Phổ Môn theo Hiển giáo là Pháp Thực tướng Trung Đạo Viên Thông; còn theo Mật giáo thì đức Đại Nhật Như Lai là Bản Tôn của Phổ Môn, vì Ngài có đầy đủ vô lượng vạn đức nên Ngài là Bản Tôn của Phổ Môn. Còn các đức Phật và Bồ Tát khác như: Di đà, Dược Sư, Bất Động, Quan âm... thì vì mỗi Ngài chỉ đứng đầu về 1 đức nào đó trong vạn đức của Đại Nhật Như Lai, nên chỉ là Bản Tôn của Nhất môn. Đại Nhật Kinh Sớ (Đại 39, 582 thượng) nói: Nếu các hànhgiảân cần tu tập, làm cho 3 nghiệp của mình thanh tịnh đồng đẳng với Bản Tôn, từ 1 môn này mà thể nhập được Pháp Giới, thì tức là vào tất cả môn của Pháp Giới. Nghĩa là Hành Giả Mật giáo qui y Bản Tôn của Nhất môn, siêng năng tu tập mà được vào Pháp Giới; rồi qui y Bản Tôn của Phổ Môn là Pháp Thân Đại nhật thì cũng được vào tất cả môn củapháp giới. Vì thế cho nên sau khi Liễu Ngộ Chân Lí Một tức tất cả và từ Tam Ma Địa Bất Động Minh Vương mà Quan Sát vũ trụ thì tất cả vũ trụ đều là Tam Muội của Bất Động Minh Vương Phẫn Nộ; rồi lại từ Tam Ma Địa của Bồ Tát Quan âm mà Quan Sát Thế Giới thì tất cả Thế Giới đều là Tam Muội của Bồ Tát Quan âm từ bi. [X. Đại Nhật Kinh Sớ Q. 3.; Quan Âm Huyền Nghĩa Q.hạ].