Ngũ Chủng Tam Thừa
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Năm loại Tam Thừa do tông Hoa nghiêm căn cứ vào 5 giáo: Tiểu Thừa, Thủy Giáo, Chung Giáo, Đốn Giáo và Viên giáo mà lập ra.
1. Thủy biệt chung đồng Tam Thừa: Thiết lập theo Tiểu Thừa giáo. Sự khởi đầu của Tiểu Thừa giáo là Thanh Văn tu 4 đế, Duyên Giác tu 12 Nhân Duyên, Bồ Tát tu 6 độ, nhân hạnh của 3 thừa tuy khác nhau, nhưng cuối cùng đều có thể dứt trừ hết Kiến Hoặc và Tư hoặc trong 3 cõi mà Chứng Quả A La Hán như nhau.
2. Thủy chung câu biệt Tam Thừa: Thiết lập theo Thủy Giáo. Thủy Giáo lập nên chủng tính khác nhau, nhân tu hành (đế, duyên, độ) của 3 thừa đều khác nhau, cuối cùng chỉ có Bồ Tát Thành Phật, còn Nhị Thừa Định Tính thì nhập Niết Bàn Vô dư (khôi thân diệt tri).
3. Thủy chung câu đồng Tam Thừa: Thành lập theo Chung Giáo. Tam Thừa Chung Giáo lúc còn tu nhân đều có Phật Tính Như Lai Tạng Bình Đẳng, đồng tu 6 độ, cùng học Bát Nhã, cuối cùng đều Thành Phật.4. Thủy chung câu li Tam Thừa: Thành lập theo Đốn Giáo. Đốn Giáo lấy dứt tưởng làm Tông Chỉ. Tam Thừa từ đầu đến cuối đều xa lìa tưởng Tâm Duyên và tướng Ngôn Thuyết, vì thế gọi là Thủy chung câu li (đầu cuối đều lìa).
5. Thủy chung câu đồng Tam Thừa: Thành lập theo Viên giáo. Viên giáo ở thời kì tu nhân thì hợp 3 về 1, rõ biết pháp Tam Thừa mà mình chứng được đều nương nơi giáo pháp Nhất Thừa vô tận mà có, cuối cùng đều Thành Phật. [X. Hoa Nghiêm Ngũ Giáo Chương Q. 1.; Hoa Nghiêm Kinh Thám Huyền Kí Q. 1.; Ngũ Giáo chương thông lộ kí Q. 16.].
1. Thủy biệt chung đồng Tam Thừa: Thiết lập theo Tiểu Thừa giáo. Sự khởi đầu của Tiểu Thừa giáo là Thanh Văn tu 4 đế, Duyên Giác tu 12 Nhân Duyên, Bồ Tát tu 6 độ, nhân hạnh của 3 thừa tuy khác nhau, nhưng cuối cùng đều có thể dứt trừ hết Kiến Hoặc và Tư hoặc trong 3 cõi mà Chứng Quả A La Hán như nhau.
2. Thủy chung câu biệt Tam Thừa: Thiết lập theo Thủy Giáo. Thủy Giáo lập nên chủng tính khác nhau, nhân tu hành (đế, duyên, độ) của 3 thừa đều khác nhau, cuối cùng chỉ có Bồ Tát Thành Phật, còn Nhị Thừa Định Tính thì nhập Niết Bàn Vô dư (khôi thân diệt tri).
3. Thủy chung câu đồng Tam Thừa: Thành lập theo Chung Giáo. Tam Thừa Chung Giáo lúc còn tu nhân đều có Phật Tính Như Lai Tạng Bình Đẳng, đồng tu 6 độ, cùng học Bát Nhã, cuối cùng đều Thành Phật.4. Thủy chung câu li Tam Thừa: Thành lập theo Đốn Giáo. Đốn Giáo lấy dứt tưởng làm Tông Chỉ. Tam Thừa từ đầu đến cuối đều xa lìa tưởng Tâm Duyên và tướng Ngôn Thuyết, vì thế gọi là Thủy chung câu li (đầu cuối đều lìa).
5. Thủy chung câu đồng Tam Thừa: Thành lập theo Viên giáo. Viên giáo ở thời kì tu nhân thì hợp 3 về 1, rõ biết pháp Tam Thừa mà mình chứng được đều nương nơi giáo pháp Nhất Thừa vô tận mà có, cuối cùng đều Thành Phật. [X. Hoa Nghiêm Ngũ Giáo Chương Q. 1.; Hoa Nghiêm Kinh Thám Huyền Kí Q. 1.; Ngũ Giáo chương thông lộ kí Q. 16.].