Ngoại Chủng
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Đối lại: Nội chủng. Chỉ cho hạt giống của các loại Thực Vật như lúa bắp... mà thông thường Thế Gian gọi là Chủng Tử, còn các nhà Duy Thức học thì đặc biệt gọi là Ngoại Chủng. Từ Chủng Tử là 1 trong những thuật ngữ trọng yếu của Duy Thức học Đại Thừa. Yếu chỉ của Tông Pháp tướng (tức tong Duy Thức) là chia Tâm Thức của hữu tình Chúng Sinh làm 8 thức, trong đó, thức thứ 8 được gọi là A lại da, có tính chất thu góp và cất chứa các pháp, là gốc của 7 thức kia. Những Chủng Tử được cất giữ trong thức A lại da này có Công Năng như hạt giống của Thực Vật, có khả năng sinh ra tất cả Hiện Tượng, vì thế gọi là Chủng Tử. Điểm khác nhau là ở chỗ hạt giống (Chủng Tử) của Thực Vật là 1 thật thể, còn Chủng Tử trong thức A lại da thì là 1 loại Tác Dụng tinh thần thuần túy.Duy Thức học lấy Ba pháp hai lớp làm Nhân Quả, xác lập mối quan hệ giữa sự hình thành vũ trụ và Chủng Tử. Tức Duy Thức học cho rằng: Ngay khi Sắc Pháp (vật chất) và Tâm Pháp (tinh thần) hòa hợp thì Chủng Tử sẽ khiến cho ngoại giới trước mắt sinh ra 1 Tác Dụng hoặc 1 Hiện Tượng nào đó, gọi là Hiện Hành, 1 khi pháp Hiện Hành hình thành thì có năng lực Huân Tập Chủng Tử, Hoặc Nhiễm hoặc tịnh. Như thế là cấu thành Ba pháp, tức là 3 yếu tố: Chủng Tử năng sinh (Chủng Tử có sẵn từ trước) Hiện Hành sở sinh và Tân chủng sở huân (Chủng Tử mới do Hiện Hành Huân Tập). Ba pháp này có quan hệ Nhân Quả hai lớp, tức là ngay khi Chủng Tử Sinh Hiện Hành, Hiện Hành huân Chủng Tử thì chúng đồng thời xoay vần làm Nhân Quả cho nhau và từ đó biến hiện ra muôn vật trong Thế Gian. Vì vậy biết rằng hết thảy muôn pháp Hữu Vi Vô Vi như vạn tượng la liệt trong vũ trụ, khổ vui, suy thịnh v.v... tất cả đều do Chủng Tử trong thức A la da của con người sinh thành biến hiện đó là luận chỉ cơ bản Vạn pháp Duy Tâm tạo của tông Duy Thức. Theo đó thì các nhà Duy Thức gọi Chủng Tử trong thức A lại da là Nội chủng và cho rằng Chủng Tử (hạt giống) của lúa, ngô, đậu... chẳng phải là vật chân thực, mà đều do Chủng Tử đã có sẵn bên trong thức A lại da phát triển thành Hiện Hành mà biến ra. Vì muốn Phân Biệt với Nội chủng trong Tâm Thức, nên tạm mượn tên của Thế Gian mà gọi là Ngoại Chủng. Chủng Tử Ngoại Chủng cũng như nội chủng được chia làm 2 loại là Bản Hữu (vốn có sẵn) và Tân huân (mới Huân Tập), nhưng sự Huân Tập của Ngoại Chủng và nội chủng có khác nhau. Cứ theo luận Thành Duy Thức quyển 2, nếu Ngoại Chủng có Bản Chất thì có Huân Tập và làm duyên Tăng Thượng cho sự sinh trưởng; còn nếu không có Bản Chất thì không có Huân Tập và phải lấy nội chủng làm duyên cho Sinh Nhân. Nhưng luận Nhiếp Đại Thừa thì lại nói khác. [X. luận Câu xá Q. 4., 5; luận Thành Duy Thức Q. 3.; luận Nhiếp Đại Thừa Q.thượng; luận Hiển dương Thánh Giáo Q. 17.]. (xt. Chủng Tử).