Lục Gia Thất Tông

《六家七宗》 liù jiā qī zōng

Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển

Định nghĩa thuật ngữ

những chi phái của học phái Bát Nhã ở thời đại đông tấn. từ cuối đời hán cho đến thời lưu tống, kinh Bát Nhã đã lưu hành ở Trung Quốc, ngài Chi Lâu Ca Sấm đời đông hán truyền Dịch Kinh đạo Hành Bát nhã (lần đầu tiên học thuyết Bát Nhã của Ấn Độ được truyền vào Trung Quốc). ngài Chu Sĩ Hành giảng kinh và ngài Đạo An cũng bắt đầu nghiên cứu Bát Nhã. lúc bấy giờ, để hiểu được tư tưởng Bát Nhã, một mặt phải dựa theo nghĩa Huyền Học của lão trang để giải Thích Nghĩa kinh Bát Nhã, do đó đã hình thành cái gọi là Cách Nghĩa phật giáo(tức mượn nghĩa lí của đạo gia hoặc Ngoại Giáo để giải thích Đạo Lí của phật giáo), chính vì thế mà đối với tư tưởng không của Bát Nhã đã sản sinh ra nhiều chi phái. mặt khác, cũng có những phái lí giải được tư tưởng không của Bát Nhã một cách chân chính mà không cần dựa vào phật giáo Cách Nghĩa; tất cả những chi phái này được gọi chung bằng từ Lục Gia Thất Tông(6 nhà 7 tông). cứ theo luận Lục Gia Thất Tông (sách này đã mất, nay căn cứ theo lời trích dẫn trong triệu luận sớ của ngài nguyên khang đời đường) của ngài Đàm Tế chùa Trang Nghiêm thời lưu tống và Trung Luận sớ của ngài Cát Tạng đời tùy, thì Lục Gia Thất Tông là:
1. Bản Vô Tông: gồm học thuyết của các ngài Đạo An, Tăng Duệ, tuệ viễn v.v...
2. tức sắc tông: gồm tức sắc nghĩa của quan nội và tức sắc du huyền luận của ngài chi đạo lâm.
3. Thức Hàm Tông: học thuyết của ngài vu pháp khai, Đệ Tử của ngài vu pháp lan.
4. huyễn hóa tông: chủ trương của ngài đạo nhất, Đệ Tử của ngài trúc pháp thải.
5. Tâm Vô Tông: gồm học thuyết của các ngài trúc pháp ôn, Đạo Hằng, Chi Mẫn Độ v.v...
6. Duyên Hội Tông: có duyên hội Nhị Đế luận của ngài Đạo Thúy.
7. Bản Vô dị tông: là chi phái của Tông Bản vô, gồm học thuyết của các ngài trúc pháp sâm, trúc pháp thải. trong 7 tông nêu trên, thì Tông Bản vô, tông tức sắc và tông tâm vô là 3 phái chủ yếu của học thuyết Bát Nhã đương thời. [x. trung quán luận sớ q.2 phần cuối; Thế Thuyết Tân Ngữ giả quyệt thiên; Chi Mẫn Độ học thuyết khảo (trần dần khác). hán ngụy lưỡng tấn Nam Bắc Triều phật giáo sử q.thượng (Thang Dụng Đồng); phật giáo học đích chư vấn đề (vũ tỉnh bá thọ)].