Liên Hoa

hay 蓮華, renge: hoa sen. Ở Trung Quốc và Nhật Bản, người ta thường cho loại hoa sen mà có rễ (củ sen) là hoa sen, nhưng ở Ấn Độ còn có thêm một loại sen nước (thủy liên) khác nữa ngoài hai thứ trên, và khi nói đến hoa sen người ta thường ám chỉ loại sen nước này nhiều hơn. Tại Ấn Độ có nhiều loại hoa sen, nhưng trong Kinh Điển Phật Giáo có đề cập đến 5 loại. Đó là hoa sen trắng (s, Pāli: puṇḍarīka âm dịch là Phân Đà Lợi Ca [分陀利迦], 白蓮), hoa sen xanh (Sanskrit: utpala, Pāli: uppala âm dịch là Ưu Bát La [優鉢羅], 青蓮), hoa sen hồng (Sanskrit: padma, Pāli: paduma âm dịch là Bát Đầu Ma [鉢頭摩], 紅蓮), hoa sen vàng (s, Pāli: kumuda âm dịch là Câu Vật Đầu [拘物頭], 黃蓮), và loại hoa sen xanh khác (s, Pāli: nīlotpala 青蓮). Nhưng trên thực tế thì trừ loại hoa sen trắng (puṇḍarīka) ra, loại nào cũng có màu trắng và hồng cả. Từ ngàn xưa ở Ấn Độ người ta rất yêu chuộng loại hoa sen này. Trong đạo Bà La Môn có thần thoại cho rằng từ trong lỗ rún của thần Vishnu sinh ra hoa sen, trong hoa sen có Phạm Thiên là người sáng tạo ra vạn vật. Hoa sen vốn mọc trong bùn, nhưng trồi ra khỏi bùn để sống, không bị nhiễm mùi hôi tanh của bùn nhơ, mà còn có mùi thơm trong sạch, cho nên nó được ví như là Phật Tâm vốn có cũng như chư Phật và Bồ Tát thanh tịnh. Một trong những Kinh Điển tiêu biểu của Đại Thừa nói về hoa sen là Diệu Pháp Liên Hoa Kinh (Sanskrit: Saddharma-puṇḍarīka, 妙法蓮華經), ví Diệu Pháp của Phật như là hoa sen trắng lớn. Thế Giới của Kinh Pháp Hoa là Liên Hoa Tạng Thế Giới (蓮華藏世界) hay nói cho đúng là Liên Hoa Tạng Trang Nghiêm Thế Giới Hải (Sanskrit: Kusumatalagarbha-vyūhālaṃkāra-lokadhātu-samudra, 蓮華藏莊嚴世界海). Cổ Côn Pháp Sư (古崑法師) nhà Thanh có câu thơ rằng: “Nhất thanh Phật Hiệu vi vi tụng, Thất Bảo Liên Hoa đại đại khai (一聲佛號微微誦、七寶蓮花大大開, một tiếng Niệm Phật nhỏ nhỏ tụng, hoa sen bảy báu nở lớn dần).” Hay như tại Cửu Phong Thiền Tự (九峰禪寺) ở Vĩnh Gia (永嘉), Tỉnh Triết Giang (浙江省) có câu đối như sau: “Hoàng kim Địa Thượng Bảo Thọ trùng trùng tận thị tu Hành Giả chủng, Bạch Ngọc trì trung Liên Hoa đóa đóa vô phi Niệm Phật nhân tài (黃金地上寶樹重重盡是修行者種、白玉池中蓮花朵朵無非念佛人栽, trên đất vàng ròng cây báu hàng hàng thảy do người tu hành trồng, trong hồ ngọc trắng hoa sen đóa đóa đều là người Niệm Phật gieo).”