Kỳ Hoàn Tinh Xá

《祇洹精舍》 qí huán jīng shě

Điển cứ gốc: Tự Điển Phật Học Đạo Uyển

Định nghĩa thuật ngữ

p: Jetavana Anāthapiṇḍikārāma: còn gọi là Kỳ Viên Tinh Xá (), tên gọi của Tinh Xá nằm ở Thành Xá Vệ (Sanskrit: Śrāvastī, Pāli: Sāvatthī ), kinh đô của nước Kiều Tát La (Sanskrit: Kauśala, Pāli: Kosala ) vào thời Ấn Độ cổ đại. Lúc bấy giờ, trưởng giả Tu Đạt (Pāli: Sudatta, , còn có tên là Cấp Cô Độc []) của Thành Xá Vệ mua khu rừng của Thái Tử Kỳ Đà (s, Pāli: Jeta ) để xây dựng tu viện cho giáo đoàn đức Phật. Tên gọi Kỳ Viên vốn phát xuất từ truyền thuyết này. Trưởng giả Tu Đạt là người thường Bố Thí vật phẩm ăn uống cho những người cô độc, nghèo nàn, cho nên nơi đây còn được gọi là Kỳ Thọ Cấp Cô Độc Viên (). Đức Phật đã trãi qua hơn 20 năm vào cuối đời ngài ở tại đây, và khoảng 7, 8 phần Kinh Điển hiện tại đều được ngài thuyết giảng tại nơi này. Tuy nhiên, ngay sau khi đức Phật Diệt độ thì Tinh Xá này bị suy tàn. Về sau, khi Pháp Hiển (, 340?-?)Huyền Trang (, 602-664) sang Du HànhẤn Độ, Tinh Xá này đã hoàn toàn hoang phế. Hiện tại nó chỉ còn là di tích rất rộng lớn ở phía Nam vùng Saheṭh-Maheth thuộc tiểu bang Uttar Pradesh. Trong Phật Thuyết Văn Thù Sư Lợi Bát Niết Bàn Kinh (, Taishō No. 463) do Cư Sĩ Nhiếp Đạo Chơn () nhà Tây Tấn dịch có đoạn: “Nhĩ thời, Thế Tôn tùng Tam Muội khởi, tức tiện vi tiếu, hữu ngũ Sắc Quang tùng Phật Khẩu xuất, thử quang xuất thời, Kỳ Hoàn Tinh Xá biến thành Lưu Ly (便, lúc bấy giờ đức Thế Tôn từ trong Tam Muội đứng dậy, bèn mĩm cười, có ánh sáng năm sắc từ trong miệng Phật phóng ra, khi ánh sáng này phóng ra, Kỳ Hoàn Tinh Xá biến thành ngọc Lưu Ly).” Hay như trong Trung Thiên Trúc Xá Vệ Quốc Kỳ Hoàn Tự Đồ Kinh (, Taishō No. 1899), phần Trung Thiên Trúc Xá Vệ Quốc Kỳ Hoàn Tự Đồ Kinh Tự () lại có đoạn đề cập đến Kỳ Viên Tinh Xá như sau: “Vãng giả Thích Tôn tại Đao Lợi Thiên, thử tượng tại điện vi chư Tỳ Kheo giáo giới Thuyết Pháp, Nãi Chí chư vương chi bất Kiến Phật tư mộ Thích Ca, thử tượng vi vương tam độ Thuyết Pháp; Kỳ Viên sơ lập Giới Đàn, Thành Thời thử tượng lãnh tiền đồ chúng, chí Giới Đàn sở nhiễu tam tráp dĩ, bộ bộ giai sanh kim sắc Thiên Diệp Liên Hoa; mỗi thọ giới thời hoa tự nhiên khai, trung hữu Thiên Đồng tấu ư thiên nhạc (殿, xưa kia khi đức Thích Tôn tại Trời Đao Lợi, tượng này tại chánh điện vì các Tỳ Kheo mà dạy bảo, Thuyết Pháp, cho đến các vua không thấy được Phật, nhớ nghĩ đến Thích Ca, tượng này cũng vì vua Thuyết Pháp ba lần; lúc ban đầu, Kỳ Viên Tinh Xá mới lập Giới Đàn, khi hình thành, tượng này dẫn các đồ chúng trước đây, đến Giới Đàn đi nhiễu quanh ba vòng xong, từng bước đều sanh hoa sen ngàn cánh có màu vàng kim; mỗi khi thọ giới, hoa ấy tự nhiên nở ra, bên trong có Thiên Đồng tấu khúc nhạc trời).”