Kim Đồng Phật

《金銅佛》 jīn tóng fú

Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển

Định nghĩa thuật ngữ

Tượng Phật, Bồ Tát đúc bằng đồng, bên ngoài mạ vàng. Từ Ấn Độ đến Trung Quốc và các nước Phật giáo khác, phần lớn tượng Phật đều được đúc bằng đồng. Về nguồn gốc, theo kinh Tăng nhất a hàm quyển 28, vì hình thể Như Lai có mầu vàng như vàng ở cõi trời, nên vua Ba tư nặc cho đúc tượng Như Lai bằng vàng ròng cao 5 thước. Còn theo Đại Đường Tây Vực Kí quyển 12, khi từ Ấn Độ trở về Trung Quốc, ngài Huyền Trang có thỉnh về 3 pho tượng bằng vàng. Thời cận đại, ở vùng Kiện đà la, Ấn Độ, người ta có đào được những mảnh tượng Phật bằng kim đồng đúc vào thời vương triều Ca nị sắc ca, nhờ đó mà biết được là thời xưa Ấn Độ, Tây vực, v.v... đã thịnh hành phương pháp nấu và đúc kim đồng. Còn ở Trung Quốc, ghi chép sớm nhất về việc đúc tượng kim đồng là vào thời vua Hiến đế nhà Đông Hán. Thời ấy, ông Trách dung xây cất chùa Phật rất lớn và đúc tượng Phật bằng vàng ròng. Còn theo Tấn thư Đế kỉ thứ 10, thì vua Cung đế nhà Đông Tấn rất kính tin đạo Phật, nhà vua từng cho nấu chảy hàng nghìn vạn đồng tiền vàng để đúc tượng Phật cao 1 trượng 6, rồi đích thân vua rước tượng đến chùa Ngõa quan. Từ đó về sau, trải qua các đời, có rất nhiều tư liệu nói về việc đúc tượng Phật bằng kim đồng và cũng không ít di phẩm hiện còn đến ngày nay. [X. Ngũ Thiên Trúc quốc truyện Q. 5., Q. 13.; Đại Đường Tây Vực Kí Q. 8.; Quảng hoàng minh tập Q. 2., Q. 15.-17; Hậu Hán thư Q. 73.].