Kim Cương Kinh Giải Nghĩa

《金剛經解義》 jīn gāng jīng jiě yì

Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển

Định nghĩa thuật ngữ

I. Kim Cương Kinh Giải Nghĩa. Cũng gọi Kim Cương kinh chú giải, Kim Cương kinh khẩu quyết, Lục tổ giải nghĩa, Lục tổ khẩu quyết. Kinh sớ, 2 quyển, do Lục tổ Tuệ năng ở Tào Khê giảng thuật vào đời Đường, được thu vào Vạn tục tạng tập 38. Đây là sách chú thích kinh Kim Cương Bát Nhã theo bản dịch của ngài Cưu Ma La Thập. Ở đầu quyển đề: Kim Cương Bát Nhã Ba La Mật Kinh tự. Quyển thượng từ phần Pháp Hội nhân do thứ 1 đến phần Vô Vi phúc thắng thứ
11. Quyển hạ từ phần Tôn trọng chính giáo thứ 12 đến phần Ứng hóa phi chân thứ
32. Bài tựa ở đầu quyển thượng có giải thích rằng: Kim Cương tức là tính Phật, Bát Nhã tức là Đại trí tuệ, Ba La Mật tức là đến bờ kia, lìa tướng Sinh Diệt, Kinh là con đường dẫn đến quả Phật. Vì muốn khiến cho Chúng Sinh lìa tướng Sinh Diệt, phá trừ vọng tưởng Ngu Si, để đạt đến diệu cảnh Niết Bàn, được Đại trí tuệ, cho nên chỉ ra con đường dẫn đến quả Phật. Lời văn trình bày trong bộ sớ giải này gọn gàng, sáng sủa và dễ hiểu.
II. Kim Cương Kinh Giải Nghĩa. Kinh sớ, 2 quyển, do ông Từ hòe đình soạn vào đời Thanh, được thu vào Vạn tục tạng tập 92. Là sách chú thích kinh Kim Cương Bát Nhã theo bản dịch của ngài Cưu Ma La Thập. Về nội dung, trước hết là lời tựa của ông Hoàng lạc và phần nói về nguồn gốc kinh Kim Cương của Từ hòe đình, kế đến là liệt kê, xếp loại những sách được dùng để tham khảo và trích dẫn 6 nguyên tắc về yếu pháp tụng kinh; tiếp theo là chia làm 3 phần Chú, Luận và Giảng để giải thích chính văn. Chú là giải thích các câu và chữ trong văn kinh, Luận là phân tích và đoán định ý nghĩa cốt yếu trong văn kinh, còn Giảng thì bắt chước khẩu khí của Như Lai để diễn bày nghĩa rốt ráo của kinh Kim Cương Bát Nhã; cuối cùng là giải thích theo từng loại và giải thích tổng quát. Trong phần này, soạn giả cho rằng kinh Kim Cương là yếu chỉ Bí Mật tâm truyền của Phật và Tổ, lấy thanh tịnh làm thể, phát tâm làm dụng và lấy như như Bất Động làm Cứu Cánh.