Đốn Giáo Nhất Thừa

《頓教一乘》 dùn jiào yī chéng

Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển

Định nghĩa thuật ngữ

Phạm: Zuddha-pràyazcittika. Cũng gọi Đơn đề. Đối lại với Xả đọa. Một loại tội nhẹ, nếu ai phạm thì chỉ cần đối trước người khác bày tỏ lòng ăn năn Sám Hối là được thanh tịnh. Về số giới Đơn đọa, các luật nói có khác nhau, hơn nữa, số giới và thứ tự giới điều của tỉ khưu, tỉ khưu ni cũng không giống nhau. Cứ theo luật Tứ phần, thì tỉ khưu có Chín mươi pháp đơn đề, cho nên thông thường Đơn đọa cũng được gọi là Cửu thập đơn đề. Pháp Đơn đọa của tỉ khưu nói trong luật Thập tụng và Tứ phần luật sớ quyển 9 của ngài Trí thủ cũng là 90 điều, nhưng không có điều Bất thụ gián (không nghe lời can ngăn) trong luật Tứ phần, mà thay vào đó bằng điều Bất Cung Kính Thuyết Pháp giáo giới nhân (không Cung Kính người thuyết giới răn dạy). Luật Ngũ Phần thì nêu 91 điều, cũng thiếu điều Bất thụ gián trong luật Tứ phần và kết hợp hai điều Dụng trùng thủy (dùng nước có trùng) và Ẩm trùng thủy (uống nước có trùng) của luật Tứ phần thành một điều và thêm vào ba điều khác là: Vào chùa ni nói pháp cho ni không bệnh nghe, Khinh ba sư, Đòi lại vật của tăng đã cho người khác. Luật Ma Ha Tăng Kì ghi Đơn đọa của tỉ khưu có 92 điều, kinh Giải thoát giới và Hữu Bộ tì nại da tạp sự thì ghi 90 điều giống với luật Tứ phần, nhưng hạng mục của các giới điều thì hơi khác. Còn về giới điều Đơn đọa của tỉ khưu ni thì các bộ luật ghi chép cũng có thêm bớt khác nhau: luật Tứ phần nêu 178 điều, trong đó, 69 điều trước đại khái giống với các giới điều của tỉ khưu, còn 109 điều sau thì là Giới Pháp đặc biệt của tỉ khưu ni. Luật Ngũ Phần nêu 207 điều; Ngũ Phần tỉ khưu Ni Giới bản nêu 210 điều; còn Thập tụng tỉ khưu ni Ba La Đề Mộc Xoa giới bản cũng nêu 178 điều giống như luật Tứ phần, nhưng trong đó có 71 điều tương đồng với giới điều của tỉ khưu. Thập tụng tỉ khưu ni Ba La Đề Mộc Xoa giới bản đào được ở Đôn hoàng cũng có 178 điều, trong đó có 70 điều giống với những điều của tỉ khưu. Luật Ma Ha Tăng Kì chỉ liệt kê có 141 điều; Hữu Bộ Bật Sô Ni tì nại da và luật Tây tạng đều nêu 180 điều, còn luậtPàli thì có 166 điều. Tóm lại, như đã nói ở trên, các tội Đơn đọa tương đối nhẹ, nếu người vi phạm thì vào ngày Bố tát chỉ cần Phát Lộ Sám Hối trước người khác là diệt được tội. [X. luật Tứ phần Q. 11.; luật Thập tụng Q. 9. đến Q. 18.; luật Ma Ha Tăng Kì Q. 12. đến Q. 21.; Thiện kiến luật tì Bà Sa Q. 15., Q. 16.; Tứ phần luật khai tông kí Q. 5. phần cuối]. (xt. Ba Dật Đề).