Đề Bà Đạt Đa

s, Pāli: Devadatta: gọi tắt là Đề Bà (提婆) âm dịch là Đề Bà Đạt Đâu (提婆達兜), Địa Bà Đạt Đa (地婆達多), Đề Bà Đạt (提婆達), Điều Đạt (調達); dịch là Thiên Thọ (天壽), Thiên Nhiệt (天熱), Thiên Dữ (天與). Ông là người em họ của đức Thế Tôn, anh của A Nan (s, Pāli: Ānanda 阿難), con của trưởng giả Thiện Giác (善覺) và là em của công chúa Da Du Đà La (Sanskrit: Yaśodharā, Pāli: Yasodharā 耶輸陀羅). Khi đức Thế Tôn về thăm cố hương của mình, ông đã cùng với những người thanh niên của dòng họ Thích Ca như A Nan, A Na Luật (Sanskrit: Aniruddha, Pāli: Anuruddha 阿那律), Ưu Ba Ly (s, Pāli: Upāli 優波離), v.v., đã Xuất Gia và theo làm Đệ Tử của đức Phật. Trong suốt 12 năm trường, ông thường có Thiện Tâm và Nỗ Lực tu tập, nhưng không chứng được Thánh Quả nên dần dần tâm ấy thối chuyển và sanh ra ác niệm. Ông càng ganh tỵ với thanh danh của Thế Tôn khi ấy càng lúc càng lên cao, nên đã kết hợp với Thái Tử A Xà Thế (Sanskrit: Ajātaśatru, Pāli: Ajātasattu 阿闍世) nước Ma Kiệt Đà (s, Pāli: Magadha 摩掲陀), tìm cách chiếm đoạt ngôi vị Quốc Vương và Pháp Vương. Riêng A Xà Thế thì đã chiếm được ngôi vị Quốc Vương thay cho vua cha Tần Bà Sa La (s, Pāli: Bimbisāra 頻婆娑羅), nhưng Đề Bà Đạt Đa thì không đạt được nguyện vọng lãnh Đạo Giáo đoàn thay thế đức Thế Tôn. Hơn nữa, chính ông đã chủ trương thanh lọc hóa giáo đoàn và yêu cầu quy định về nếp sống sinh hoạt nghiêm túc của các Tỳ Kheo, nhưng rồi vẫn không được tán đồng, cho nên ông đã thống lãnh 500 vị Tỳ Kheo phụ họa theo ý kiến của ông để tiến hành ý định muốn biệt Lập Giáo đoàn, nhưng cuối cùng vẫn không đạt được mục đích của mình. Ông đã rắp tâm lăn đá từ trên Linh Thứu Sơn (Sanskrit: Gṛdhrakūṭa, Pāli: Gijjhakūṭa 靈鷲山) xuống để giết hại đức Thế Tôn, nhưng may thay những mảnh vụn đá chỉ làm tổn thương nhẹ ngón chân của đức Phật mà thôi. Bằng tất cả các phương kế của mình, Đề Bà Đạt Đa lại thả con voi say với ý đồ muốn sát hại đức Phật, nhưng con voi kia lại quy phục theo Phật. Với những việc làm như vậy, ông đã phạm vào các Nghịch Tội như phá hòa hợp tăng, làm cho thân Phật chảy máu, giết hại Tỳ Kheo Ni, v.v., cho nên khi qua đời, ông bị đọa xuống Địa Ngục Vô Gián.