Dị Sinh Tính
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Phạm:pfthag-janatva. Các nhà dịch cũ dịch là Phàm Phu tính. Phàm Phu là chỉ loại hữu tình Chúng Sanh trong sáu đường chưa được giác ngộ giải thoát. Dị Sinh Tính là bản tính Chủng Tử Phiền Não của Kiến Hoặc. Về thể tính của nó, giữa các bộ có nhiều thuyết:
1. Độc Tử Bộ Tiểu Thừa cho rằng, Dị Sinh Tính lấy kiến khổ sở đoạn (10 tùy miên) làm thể tính. Tính này bị trói buộc ở cõi Dục nên nhiễm ô. Người tu hành khi đến giai vị Kiến Đạo mới đoạn trừ được. Dị Sinh Tính này được thu nhiếp vào Hành Uẩn tương ứng.
2. Thuyết Nhất Thiết Hữu Bộ Tiểu Thừa chủ trương rằng, thể tính của Dị Sinh là tính Phi Đắc Thánh Đạo (không Thể Đạt được Thánh Đạo), bị ràng buộc trong ba cõi, không có tính nhiễm ô và khi Hành Giả đến giai vị Tu đạo thì đoạn trừ. Tính này được nhiếp vào Hành Uẩn bất tương ứng và có tự thể riêng.
3. Kinh bộ Tiểu Thừa không lập thể tính riêng, mà cho rằng Dị Sinh Tính là phần vị Sai Biệt nối nhau khi Thánh pháp chưa sinh. Đây là một loại tính Dị Sinh giả lập, cũng tức là bộ này không thừa nhận có tính Dị Sinh tồn tại thật sự, mà chỉ tạm đặt Danh Tướng để thuyết minh.
4. Duy Thức Đại Thừa cho rằng, đứng trên phương diện Chủng Tử Phân Biệt Khởi lên hai chướng; Phiền Não và Sở Tri mà tạm đặt ra tính Dị Sinh; còn Phàm Phu Dị Sinh chỉ khi nào có Thể Đạt đến giai vị Kiến Đạo dứt hẳn hai chướng thì mới có thể gọi là bậc Thánh. Cũng tức là do Phân Biệt mà khởi hai chướng là Dị Sinh Tính, nếu không dứt tính này thì không thể là bậc Thánh. Chính vì thế mà các Phiền Não lậu hoặc do Bồ Tát Sơ địa diệt trừ còn được gọi là Dị Sinh Tính chướng. [X. Luận Đại tì Bà Sa Q. 45.; luận Câu xá Q. 4.; luận Thành Duy Thức Q. 9.; Thành Duy Thức Luận Thuật Kí Q. 3.].
1. Độc Tử Bộ Tiểu Thừa cho rằng, Dị Sinh Tính lấy kiến khổ sở đoạn (10 tùy miên) làm thể tính. Tính này bị trói buộc ở cõi Dục nên nhiễm ô. Người tu hành khi đến giai vị Kiến Đạo mới đoạn trừ được. Dị Sinh Tính này được thu nhiếp vào Hành Uẩn tương ứng.
2. Thuyết Nhất Thiết Hữu Bộ Tiểu Thừa chủ trương rằng, thể tính của Dị Sinh là tính Phi Đắc Thánh Đạo (không Thể Đạt được Thánh Đạo), bị ràng buộc trong ba cõi, không có tính nhiễm ô và khi Hành Giả đến giai vị Tu đạo thì đoạn trừ. Tính này được nhiếp vào Hành Uẩn bất tương ứng và có tự thể riêng.
3. Kinh bộ Tiểu Thừa không lập thể tính riêng, mà cho rằng Dị Sinh Tính là phần vị Sai Biệt nối nhau khi Thánh pháp chưa sinh. Đây là một loại tính Dị Sinh giả lập, cũng tức là bộ này không thừa nhận có tính Dị Sinh tồn tại thật sự, mà chỉ tạm đặt Danh Tướng để thuyết minh.
4. Duy Thức Đại Thừa cho rằng, đứng trên phương diện Chủng Tử Phân Biệt Khởi lên hai chướng; Phiền Não và Sở Tri mà tạm đặt ra tính Dị Sinh; còn Phàm Phu Dị Sinh chỉ khi nào có Thể Đạt đến giai vị Kiến Đạo dứt hẳn hai chướng thì mới có thể gọi là bậc Thánh. Cũng tức là do Phân Biệt mà khởi hai chướng là Dị Sinh Tính, nếu không dứt tính này thì không thể là bậc Thánh. Chính vì thế mà các Phiền Não lậu hoặc do Bồ Tát Sơ địa diệt trừ còn được gọi là Dị Sinh Tính chướng. [X. Luận Đại tì Bà Sa Q. 45.; luận Câu xá Q. 4.; luận Thành Duy Thức Q. 9.; Thành Duy Thức Luận Thuật Kí Q. 3.].