Tông Phái
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Cũng gọi Tông Môn, Tông Chỉ. Chỉ cho các Tông Môn pháp phái, như chùa viện, giáo hội hoặc các đoàn thể Tông Giáo khác có cùng một nội dung giáo nghĩa, nghi thức, hành sự... gọi là Tông Phái. Thời đức Phật tại thế, đoàn thể tăng ni của Phật giáo vốn được gọi là Tăng Già.Phạm: Saôgha, là giáo đoàn duy Nhất Thời bấy giờ, nhưng khoảng vài trăm năm sau khi Phật Nhập Diệt thì phát sinh 18 đến 20 bộ phái. Đến thời Phật giáo Đại Thừa thì vì học thuyết phân chia nên lại hình thành Trung quán và phái Du Già. Vào thời kì đầu, khi Phật giáo Trung Quốc phát sinh học phái thì tăng nhân chưa hẳn đã thuộc về một tăng đoàn nhất định nào. Cho mãi đến khi nhiều loại giáo nghĩa được xác lập, việc truyền thừa của Tổ Sư dần dần được xem trọng, thì tên gọi của Tông Phái từ đó trở thành đại biểu cho tăng đoàn ấy. Tông Phái Phật giáo phát sinh ở Trung Quốc vào khoảng thời đại Tùy, Đường, bấy giờ có thuyết 13tông, như: Tìđàm, Thành thực, Luật, Tam Luận, Niết Bàn, Địa luận, Nhiếp luận, Tịnh Độ, Thiền, Thiên thai, Hoa nghiêm, Pháp tướng, Mật Tông... Riêng Thiền Tông thì có thuyết 5 nhà 7 tông. Năm nhà là: Lâm tế, Qui ngưỡng, Tào động, Vân môn và Pháp nhãn, là những dòng phái thuộc thiền Nam Tông. Còn 7 tông tức là tông Lâm tế trong 5 nhà lại chia ra 2 phái: Dương kì và Hoàng long. Tại Nhậtbản có rất nhiều Tông Phái, như:1. Nam đô 6 tông: Tam Luận, Pháp tướng, Hoa nghiêm, Câu xá, Thành thực và Luật Tông.
2. Tám tông: Ngoài 6 tông nói trên, lại thêm 2 tông Thiên thai và Chân Ngôn.
3. Tám nhà 9 tông: Ngoài 8 tông nêu trên lại thêm Thiền Tông.
4. Mười tông: Ngoài 9 tông nói trên lại thêm tông Tịnh Độ nữa.
5. Mười hai tông: Ngoài 10 tông kể trên lại thêm Tịnh Độ Chân Tông và tông Nhật Liên.
6. Mười ba tông 56 phái: Khoảng năm 1940, trong 12 Tông Phái của Phật giáo Nhật bản lại loại bỏ 3 tông Tam Luận, Thành thực và Câu xá, còn Thiền Tông thì chia ra 3 tông Lâm tế, Tào động và Hoàng bá, rồi lại thêm 2 tông nữa là Dung Thông Niệm Phật Tông và Thời Tông. Từ năm 1945 về sau, Nhật bản lại thêm nhiều Tông Phái Phật giáo mới nữa không thể kể hết.
2. Tám tông: Ngoài 6 tông nói trên, lại thêm 2 tông Thiên thai và Chân Ngôn.
3. Tám nhà 9 tông: Ngoài 8 tông nêu trên lại thêm Thiền Tông.
4. Mười tông: Ngoài 9 tông nói trên lại thêm tông Tịnh Độ nữa.
5. Mười hai tông: Ngoài 10 tông kể trên lại thêm Tịnh Độ Chân Tông và tông Nhật Liên.
6. Mười ba tông 56 phái: Khoảng năm 1940, trong 12 Tông Phái của Phật giáo Nhật bản lại loại bỏ 3 tông Tam Luận, Thành thực và Câu xá, còn Thiền Tông thì chia ra 3 tông Lâm tế, Tào động và Hoàng bá, rồi lại thêm 2 tông nữa là Dung Thông Niệm Phật Tông và Thời Tông. Từ năm 1945 về sau, Nhật bản lại thêm nhiều Tông Phái Phật giáo mới nữa không thể kể hết.