Thủy Chung Tâm Yếu

Tác phẩm,1quyển, do ngài Kinh khê Trạmnhiêm soạn vào đời Đường, được thu vào Vạn tục tạng tập 100. Nội dung sách này nói rõ về yếu chỉ của giáo nghĩa tông Thiên thai, như Tam Đế(Chân Đế, Tục đế, Trung đế), Tam quán (Không Quán, Giả quán, Trung quán), Tam Hoặc(Kiến Tư Hoặc, Trần sa hoặc, Vô Minh hoặc), Tam trí(Nhất Thiết Trí, Đạo Chủng Trí, Nhất Thiết Chủng Trí), Tam Đức(Bát Nhã đức, Giải thoát đức, Pháp Thân đức)... Nghĩa là Tam Đế là Tính Đức tự tồn một cách tự nhiên; nếu Chúng Sanh Mê Chấp Tam đếthì sẽ sinh ra Tam Hoặc; để Đối Trị, phải nương vào Tam quán để phá trừ Tam Hoặc, phá trừ Tam Hoặc thì Thành Tựu Tam trí, lại nhờ Tam trí mà chứng được Tam Đức. Tuy nói rất ngắn gọn nhưng tác phẩm này cũng đã trình bày đầy đủ về những điểm cốt lõi của Thiên thai Viên tông. Hệ thống giáo học một đời của ngài Thiên thai Trí Khải là sắp xếp lại nội dung, Tác Dụng, sự Thành Tựu... của Nhất Tâm Tam Quán để trở thành lí luận tu hành riêng của tông Thiên thai. Nhưng vì liên quan quá nhiều, hệ thống thiếu mạch lạc nên người học không dễ lần ra đầu mối. Vì thế, ngài Trạm nhiên mới rút lấy phần tinh túy mà soạn ra sách này. Chữ Thủy trong tên sách chỉ cho khởi đầu của Viên quán, tức Tác Dụng; còn chữ Chung thì chỉ cho kết thúc Viên quán, tức Thành Tựu. Thủy là nhân, Chung là quả. Tuy nhiên, nếu nói theo ý đích thực của Thiên thai Viên quán thì 2 chữ thủy chung thật ra là chỉ cho quá trình xuyên suốt, tổng nhiếp toàn bộ Viên quán, chứ không phải riêng chỉ cho 2 đầu khởi thủy và chung kết. Chú thích sách này có: Khoa Văn của ngài Tịnh Nhạc, Chú của ngài Tòngnghĩa, Mỗ huấn của ngài Từđẳng, Đại Nghĩa của ngài Diệulập, Dị giải của ngài Quangliêm, Tiên chú của ngài Bảnthuần.