Thập Đại Nguyện
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Cũng gọi Thập nguyện. Mười Đại Nguyện.
I. ThậpĐạiNguyện. Chỉ cho 10 Đại Nguyện của Bồ Tát Phổ Hiền.II. Thập Đại Nguyện. Chỉ cho 10 Đại Nguyện của Bồ Tát Sơ địa nói trong phẩm Trụ kinh Bồ Tát Địa trì. Đó là:
1. Cúng dường nguyện: Nguyện đem Tâm Thanh Tịnh cúng dường chư Phật.
2. Thụ Trì nguyện: Nguyện Thụ Trì các pháp giáo, hành, chứng của chư Phật không để mất.
3. Nguyện Chuyển Pháp Luân: Nguyện Khuyến Thỉnh tất cả chư Phật quay bánh xe Chính Pháp.
4. Tu hành nguyện: Nguyện đem các hạnh tu của Bồ Tát giáo hóa tất cả khiến họ vâng làm để tăng trưởng tâm thiện.
5. Thành thục nguyện: Nguyện biết rõ chỗ sai khác của tất cả Chúng Sinh sở hóa để tùy theo chỗ họ biết mà giáo hóa khiến khởi tâm tin mà vào đạo Tam Thừa.
6. Thừa sự nguyện: Nguyện biết rõ sự sai khác của tất cả Thế Giới tịnh, uế mà Chúng Sinh cư trú.
7. Tịnh Độ nguyện: Nguyện cầu Tịnh Độ của chư Phật để Nhiếp Thủ Chúng Sinh.
8. Bất li nguyện: Nguyện cùng chung Tâm Trí tuệ, hạnh Công Đức với tất cả Bồ Tát.9. Lợi Ích nguyện: Nguyện các nghiệp thân khẩu ý làm Lợi Ích cho tất cả Chúng Sinh.10. Chính Giác nguyện: Nguyện thành vô thượng Bồ Đề, đem đạo Bồ Đề làm Lợi Ích Chúng Sinh. Mười Đại Nguyện này lấy Chân Như làm thể, vì các Bồ Tát Sơ địa đã thấy Chân Như nên có khả năng thành lập 10 Đại Nguyện này. Ngoài ra, phẩm Minh pháp trong kinh Hoa nghiêm (bản dịch mới) cũng nêu 10 thứ nguyện thanh tịnh; Hoa Nghiêm Kinh Sớ quyển 20 cho rằng ý nghĩa của 10 nguyện thanh tịnh và 10 Đại Nguyện trên đây giống nhau, chỉ hơi khác nhau về thứ tự các nguyện mà thôi.
III. Thập Đại Nguyện. Chỉ cho 10 nguyện của Bồ Tát Sơ học nói trong kinh Thắng Nghĩa đế phẩm và được ghi trong Đại Thừa Tu Hành Bồ Tát Hành Môn Chư Kinh Yếu Tập quyển thượng. Mười nguyện này cũng được gọi là Thập chủng hành nguyện và gồm có 2 loại: A. Mười nguyện thuộc loại thứ nhất:
1. Nguyện Độ tất cả Chúng Sinh.
2. Nguyện xa lìa tất cả Phiền Não.
3. Nguyện trừ diệt Tập Khí tương tục.
4. Nguyện đối với tất cả Phật Pháp Không hề ngờ vực.
5. Nguyện trừ tất cả khổ để cứu Chúng Sinh.6. Nguyện cứu Chúng Sinh lìa khỏi 3 đường 8 nạn.
7. Nguyện qui y thừa sự tất cả chư Phật.8. Nguyện học tất cả giới hạnh của Bồ Tát.9. Nguyện bay lên Hư Không Thị Hiện vô lượng Phật Sự trên đầu mảy lông.
10. Nguyện đem trống đại pháp dóng lên trong tất cả cõi Phật, khiến Chúng Sinh nghe rồi thì tùy theo Căn Cơ mà mau được vào Niết Bàn vô dư. B. Mười nguyện thuộc loại thứ hai:
1. Nguyện vì Chúng Sinh mà trụ ở Thế Gian cho đến hết kiếp vị lai.
2. Nguyện được gần gũi, hầu hạ và cúng dường tất cả chư Phật cho đến thân cuối cùng.
3. Nguyện giúp tất cả Chúng Sinh trụ trong hành nguyện của Bồ Tát Phổ Hiền.
4. Nguyện chứa góp tất cả Công Đức giới hạnh.
5. Nguyện tu tập tất cả 6 Ba La Mật.
6. Nguyện đầy đủ giới hạnh Bồ Đề.
7. Nguyện Trang Nghiêm thanh tịnh tất cả cõi Phật.
8. Nguyện được sinh về các cõi Phật trong 10 phương.
9. Nghuyện tìm cầu tất cả Phật Pháp sâu xa và có đủ năng lực tự mở tỏ.
10. Nguyện thành Đẳng Chính Giác ở các cõi Phật. Mười nguyện nói trên đều là nguyện tu tất cả Thiện Pháp.
I. ThậpĐạiNguyện. Chỉ cho 10 Đại Nguyện của Bồ Tát Phổ Hiền.II. Thập Đại Nguyện. Chỉ cho 10 Đại Nguyện của Bồ Tát Sơ địa nói trong phẩm Trụ kinh Bồ Tát Địa trì. Đó là:
1. Cúng dường nguyện: Nguyện đem Tâm Thanh Tịnh cúng dường chư Phật.
2. Thụ Trì nguyện: Nguyện Thụ Trì các pháp giáo, hành, chứng của chư Phật không để mất.
3. Nguyện Chuyển Pháp Luân: Nguyện Khuyến Thỉnh tất cả chư Phật quay bánh xe Chính Pháp.
4. Tu hành nguyện: Nguyện đem các hạnh tu của Bồ Tát giáo hóa tất cả khiến họ vâng làm để tăng trưởng tâm thiện.
5. Thành thục nguyện: Nguyện biết rõ chỗ sai khác của tất cả Chúng Sinh sở hóa để tùy theo chỗ họ biết mà giáo hóa khiến khởi tâm tin mà vào đạo Tam Thừa.
6. Thừa sự nguyện: Nguyện biết rõ sự sai khác của tất cả Thế Giới tịnh, uế mà Chúng Sinh cư trú.
7. Tịnh Độ nguyện: Nguyện cầu Tịnh Độ của chư Phật để Nhiếp Thủ Chúng Sinh.
8. Bất li nguyện: Nguyện cùng chung Tâm Trí tuệ, hạnh Công Đức với tất cả Bồ Tát.9. Lợi Ích nguyện: Nguyện các nghiệp thân khẩu ý làm Lợi Ích cho tất cả Chúng Sinh.10. Chính Giác nguyện: Nguyện thành vô thượng Bồ Đề, đem đạo Bồ Đề làm Lợi Ích Chúng Sinh. Mười Đại Nguyện này lấy Chân Như làm thể, vì các Bồ Tát Sơ địa đã thấy Chân Như nên có khả năng thành lập 10 Đại Nguyện này. Ngoài ra, phẩm Minh pháp trong kinh Hoa nghiêm (bản dịch mới) cũng nêu 10 thứ nguyện thanh tịnh; Hoa Nghiêm Kinh Sớ quyển 20 cho rằng ý nghĩa của 10 nguyện thanh tịnh và 10 Đại Nguyện trên đây giống nhau, chỉ hơi khác nhau về thứ tự các nguyện mà thôi.
III. Thập Đại Nguyện. Chỉ cho 10 nguyện của Bồ Tát Sơ học nói trong kinh Thắng Nghĩa đế phẩm và được ghi trong Đại Thừa Tu Hành Bồ Tát Hành Môn Chư Kinh Yếu Tập quyển thượng. Mười nguyện này cũng được gọi là Thập chủng hành nguyện và gồm có 2 loại: A. Mười nguyện thuộc loại thứ nhất:
1. Nguyện Độ tất cả Chúng Sinh.
2. Nguyện xa lìa tất cả Phiền Não.
3. Nguyện trừ diệt Tập Khí tương tục.
4. Nguyện đối với tất cả Phật Pháp Không hề ngờ vực.
5. Nguyện trừ tất cả khổ để cứu Chúng Sinh.6. Nguyện cứu Chúng Sinh lìa khỏi 3 đường 8 nạn.
7. Nguyện qui y thừa sự tất cả chư Phật.8. Nguyện học tất cả giới hạnh của Bồ Tát.9. Nguyện bay lên Hư Không Thị Hiện vô lượng Phật Sự trên đầu mảy lông.
10. Nguyện đem trống đại pháp dóng lên trong tất cả cõi Phật, khiến Chúng Sinh nghe rồi thì tùy theo Căn Cơ mà mau được vào Niết Bàn vô dư. B. Mười nguyện thuộc loại thứ hai:
1. Nguyện vì Chúng Sinh mà trụ ở Thế Gian cho đến hết kiếp vị lai.
2. Nguyện được gần gũi, hầu hạ và cúng dường tất cả chư Phật cho đến thân cuối cùng.
3. Nguyện giúp tất cả Chúng Sinh trụ trong hành nguyện của Bồ Tát Phổ Hiền.
4. Nguyện chứa góp tất cả Công Đức giới hạnh.
5. Nguyện tu tập tất cả 6 Ba La Mật.
6. Nguyện đầy đủ giới hạnh Bồ Đề.
7. Nguyện Trang Nghiêm thanh tịnh tất cả cõi Phật.
8. Nguyện được sinh về các cõi Phật trong 10 phương.
9. Nghuyện tìm cầu tất cả Phật Pháp sâu xa và có đủ năng lực tự mở tỏ.
10. Nguyện thành Đẳng Chính Giác ở các cõi Phật. Mười nguyện nói trên đều là nguyện tu tất cả Thiện Pháp.