Tam Kỳ

《三祇》 sān qí

Điển cứ gốc: Tự Điển Phật Học Đạo Uyển

Định nghĩa thuật ngữ

Sangi: hay còn gọi là Tam A Tăng Kỳ Kiếp (), Tam Đại A Tăng Kỳ Kiếp (), Tam Đại Tăng Kỳ (). A Tăng Kỳ Kiếp (Sanskrit: asaṅkhyeya-kalpa, Pāli: asaṅkheyya-kappa ) có nghĩa là số lượng kiếp (thời gian vĩnh hằng) quá lớn đến nỗi không thể nào đếm được, và gấp lên ba lần như vậy được gọi là Tam A Tăng Kỳ Kiếp. Vị Bồ Tát từ khi bắt đầu phát tâm Bồ Đề cho đến khi Thành Phật cần phải trải qua tu hành trong khoảng thời gian Tam A Tăng Kỳ Bách Đại Kiếp (, tức ba kỳ và trăm kiếp lớn). Vị Bồ Tát đang tu hành 50 vị, trong A Tăng Kỳ Kiếp đầu tiên, cần phải tu tập 40 vị gồm Thập Tín (), Thập Hạnh (), Thập Trụ (), Thập Hồi Hướng (); trong A Tăng Kỳ Kiếp thứ hai thì cần tu từ Sơ Địa cho đến Địa Thứ Bảy trong Thập Địa (); trong A Tăng Kỳ Kiếp thứ ba thì cần tu từ Địa Thứ Tám cho đến Địa Thứ Mười. Sau khi tu hạnh Ba La Mật trãi qua Ba A Tăng Kỳ Kiếp, trong thời gian trăm đại kiếp, vị Bồ Tát cần phải tu hành thêm nữa để đạt đến 32 tướng tốt, 80 vẻ đẹp. Trong Phật Thuyết A Di Đà Kinh (, Taishō No. 366) có giải thích về vị giáo chủ cõi Cực Lạc (Sanskrit: Sukhāvatī, ) như sau: “Hựu Xá Lợi Phất ! Bỉ Phật Thọ mạng cập kỳ nhân dân, vô lượng vô biên A Tăng Kỳ Kiếp, cố danh A Di Đà (, Lại nữa Xá Lợi Phất ! Thọ mạng và nhân dân của đức Phật kia vô lượng vô biên không thể tính đếm được, nên được gọi là A Di Đà).” Hay như trong Đạt Ma Đại Sư Phá Tướng Luận (, CBETA No. 1220) có đoạn: “A Tăng Kỳ Kiếp giả, tức Tam Độc tâm dã, cố ngôn A Tăng Kỳ; Hán danh bất khả số; thử Tam Độc tâm, ư trung hữu Hằng sa ác niệm, ư Nhất Nhất niệm trung, giai vi Nhất Thiết, Như Thị Hằng sa bất khả số dã; cố ngôn Tam Đại A Tăng Kỳ; Chơn Như chi tánh, ký bị Tam Độc chi sở phú cái; nhược bất siêu bỉ Tam Đại Hằng sa độc ác chi tâm, vân hà danh vi giải thoát (, A Tăng Kỳ Kiếp tức là tâm có Ba Độc; nên gọi là A Tăng Kỳ; Tàu gọi là không thể tính đếm được; tâm có Ba Độc này, trong đó có niệm ác nhiều như Sông Hằng; trong mỗi một niệm đều có tất cả, như vậy cát Sông Hằng không thể nào tính đếm được; nên có tên là Ba A Tăng Kỳ Kiếp Lớn; tánh của Chơn Như, đã bị Ba Độc che lấp, nếu không vượt qua tâm ác độc lớn như cát Sông Hằng, thế nào gọi là giải thoát đây).”