Tam Dục

《三欲》 sān yù

Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển

Định nghĩa thuật ngữ

I. Tam Dục. Ba cái tham muốn trong tâm Chúng Sinh, đó là:
1. Hình mạo dục: Thấy dáng người xinh đẹp liền sinh lòng tham đắm.
2. Tư thái dục: Thấy cử chỉ đi đứng khoan thai, thái độ vui vẻ, yểu điệu liền sinh tâm Ái Nhiễm.
3. Tế xúc dục: Thấy làn da của nam, nữ mịn màng, bóng láng liền sinh tâm đắm nhiễm. Kinh Đại Niết Bàn (bản Bắc) quyển 12 (Đại 12, 434 thượng) nói: Lúc Đại Bồ Tát quán xét như thế thì tất cả xương trong thân đều chia lìa. Quán được như vậy rồi liền dứt Tam Dục.
II. Tam Dục. Ba thứ dục của người Xuất Gia nói trong kinh Niết Bàn, đó là:
1. Ác dục: Muốn làm bậc Thượng Thủ trong đại chúng, khiến tất cả chư tăng phải theo mình, 4 chúng đều phải cúng dường Cung Kính khen ngợi mình; nếu có nói pháp cho họ nghe thì muốn họ đều tin nhận và dâng cúng cho mình y phục, thức ăn, nhà cửa... dồi dào.
2. Đại dục: Bảo cho 4 chúng biết mình đã được Sơ thụ cho đến Tứ vô ngại trí để mong lợi dưỡng.
3. Dục dục: Muốn được sinh lên cõi trời Phạm Thiên cho đến dòng Sát Đế Lợi để được Tự Tại.
III. Tam Dục. Chỉ cho 3 thứ dục vọng lớn ở cõi Dục nói trong thiên Pháp Giới của Phiên Dịch Danh Nghĩa Tập quyển 3, đó là:
1. Ẩm Thực dục: Đối với các thức ăn uống thơm ngon, người Phàm Phu thường sinh tâm tham đắm. . Thụy Miên Dục: Tâm người Phàm Phu thường mờ tối, không chịu siêng năng tu hành Đạo Nghiệp, chỉ thích ngủ nghỉ.
3. Dâm Dục: Tất cả nam nữ đều say đắm nhau, làm các việc Dâm Dục.