Phổ Am

《普庵》 pǔ ān

Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển

Định nghĩa thuật ngữ

(1115-1169) Thiền Sư Trung Quốc, thuộc tông Lâm tế, sống vào đời Nam Tống, người Nghi xuân (Nghi xuân, Viên châu, Giang tây), họ Dư, húy Ấn túc. Năm 20 tuổi, sư thờ ngài Hiền công ở viện Thọ long làm thầy, năm 27 tuổi cạo tóc, tháng 5 năm sau Thụ Giới Cụ Túc. Sư có dung mạo khôi ngô, trí tuệ sáng suốt, rất được ngài Hiền công quí trọng và thường khuyên sư đọc kinh Pháp hoa. Nhưng sư cho rằng tỏ ngộ ý chỉ sâu xa của chư Phật chỉ ở chỗ Nhất Tâm, chứ nghiên cứu kinh văn trên giấy mực chẳng có ích gì, vì thế sư mới đến vùng Hồ Tương (Hồ nam,Tương giang) tham yết ngài Mục am Pháp trung, có chỗtỉnh ngộ, rồi trở về viện Thọ long. Năm Thiệu hưng 23 (1153), sư vào trụ ở chùa Từ hóa, ngoài giờ thiền định, sư xem Hoa Nghiêm Kinh luận, 1 hôm, sư hoát nhiên đại ngộ, Thân Chứng cảnh giới Hoa nghiêm. Từ đó về sau, người nghe danh sư tìm đến cầu học rất đông, sư tùy nghi nói pháp, hoặc viết kệ, hoặc dùng cỏ chữa bệnh, cầu mưa, phá hủy các miếu thờ dâm thần, rất Linh Nghiệm. Ngày 21 tháng 7 năm Càn đạo 25 (1169), sau khi làm kệ để lại, sư An Nhiên Thị Tịch, thọ 55 tuổi. Vua ban Thụy Hiệu Phổ Am Tịch Cảm Diệu Tế Chân Giác Chiêu Huống Thiền Sư. Đến đời Nguyên, vua Thành tông truy tặng Thụy Hiệu Đại Đức Tuệ Khánh. Đời minh, vua Thành tổ lại ban Thụy Hiệu Phổ Am Chí Thiện Hoằng Nhân Viên Thông Trí Tuệ Tịch Cảm Diệu Ứng Từ Tế Chân Giác Chiêu Huống Tuệ Khánh Hộ Quốc Tuyên Giáo Đại Đức Bồ Tát. Vì lúc sống sư diệt trừ tai nạn, tật bệnh cho mọi người rất Linh Nghiệm, nên vào năm Diên hựu (1314-1320) đời Nguyên, ngài Tông hốt sáng lập chùa Tuệ khánh, phía sau chùa xây điện Phổ Quang Minh để thờ tượng của sư, quan dân đều kính tin. Tông Lâm tế Nhật bản cũng chịu ảnh hưởng của phong tục này, nên sau điện Phật cũng thờ Bài Vị của sư. Sư để lại tác phẩm: Phổ Am Ấn Túc Thiền Sư Ngữ Lục, 3 quyển. [X. Phổ Am Ấn Túc Thiền Sư Ngữ Lục tự; Thiên Như Duy Tắc Thiền Sư Ngữ Lục Q. 6., 8; Phật Tổ Lịch Đại Thông Tải Q. 30., 36; Thích Thị Kê Cổ Lược Q. 4.; Linh Tượng môn Thiền Lâm Tượng Khí Tiên].