Phân Biệt Biến
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Đối lại: Nhân Duyên Biến. Chỉ cho cảnh Sở Duyên (đối tượng) do sự tác ý Phân Biệt của tâm và Tâm Sở sinh ra. Trong 8 thức thì cảnh Sở Duyên của thức thứ 8, 5 thức trước và Ngũ Câu Ý Thức là do Nhân Duyên Nhậm Vận sinh ra, đều có Tác Dụng thực sự, cho nên gọi là Nhân Duyên Biến. Trái lại, cảnh Sở Duyên của thức thứ 7 và Độc Đầu Ý Thức thứ 6 là do sức tác ý Phân Biệt sinh ra, chẳng phải do Chủng Tử thực sinh ra, như lửa trong gương không có Tác Dụng thực, chỉ là bóng dáng mà thôi, vì thế gọi là Phân Biệt Biến. Ngoài ra, cảnh của các Tâm Sở như Xúc... tương ứng với thức thứ 8, tuy Nhậm Vận mà khởi, nhưng do Chủng Tử giả sinh ra, không có Tác Dụng thực sự, cho nên cũng thuộc về Phân Biệt Biến.Cứ theo Thành Duy Thức Luận Chưởng Trung Xu Yếu quyển thượng, phần cuối, trong 3 loại cảnh, thì Độc Ảnh Cảnh và 1 phần của Đới chất cảnh, là Phân Biệt Biến; còn Tính cảnh do Nhân Duyên sinh ra, có đầy đủ thực dụng cho nên là Nhân Duyên Biến. [X. luận Thành Duy Thức Q. 2.; Thành Duy Thức Luận Thuật Kí Q. 3., phần đầu; Thành Duy Thức Luận Liễu Nghĩa Đăng Q. 3.; Bách pháp vấn đáp sao Q. 2.].