Mạo Tử

Cũng gọi Đầu cân, Đầu Tụ, Thiền cân, Bồ Tát cân. Gọi tắt: Mạo. Loại mũ may bằng vải hoặc lông thú của chư tăng chít đầu vào mùa đông. Cứ theo luật Tứ phần quyển 40 thì vào mùa đông giá rét, đức Phật cho phép các vị tỉ khưu dùng lông thú hoặc các loại bông để chít trên đầu; đời sau dùng theo. Vào thời đại Tiêu Tề thuộc Nam triều, Trung Quốc, ngài Bảo Chí là người đầu tiên đội mũ vải, đời sau gọi là Chí công mạo (mũ ngài Bảo Chí) được sử dụng rộng rãi trong Thiền Lâm. Về kích thước may mũ (tức Chí công mạo), cứ theo truyện Sơ sơn Quang nhân đời Đường trong Cảnh Đức Truyền Đăng Lục quyển 17, thì chiều dài là 1 thước 5 tấc (Tàu); còn theo điều Tống Chung Thiên đầu cân trong Thích Thị Yếu Lãm quyển hạ, thì toàn bộ mũ dài 5 thước 3 tấc, mặt trước dài 2 thước 8 tấc, sau lưng dài 2 thước 5 tấc. Các Tông Phái ở Nhật bản phần nhiều sử dụng mũ Chí công, cũng gọi mũ Thát đà, nhưng cách may có hơi khác, như tông Tịnh Độ dùng mũ hình ống tròn, mũ của tông Nhật Liên thì có hình chóp núi, còn phái Tu nghiệm đạo thì dùng khăn gấp nếp, nhưng tất cả đều được cải biến từ mũ Chí công mà ra. Ngoài ra, còn có loại mũ gọi là Thủy Quan (cũng gọi Thiền Mạo Tử, Ô Mạo Tử, tức là loại mũ mà trên nếp gấp ở trước trán có chữ Thủy) của Thiền Tông và mũ lụa của các tông Thiên thai, Chân Ngôn, Tịnh Độ v.v... Mật Tông thì dùng mũ có hình đuôi chim én. [X. Đại tỉ khưu tam thiên uy nghi Q.thượng; luật Tứ phần Q. 41.; điều Thánh Tiết trong Sắc tu Bách trượng thanh qui Q. 1.; truyện Đào hoằng cảnh trong Nam sử liệt truyện 66; môn Phục chương trong Thiền Lâm Tượng Khí Tiên]. (xt. Phiếu Mạo).