Ma Ha Ca Diếp

s: Mahākāśyapa, Pāli: Mahākassapa: còn gọi là Đại Ca Diếp (大迦葉) Ca Diếp Ba (迦葉波), Ca Nhiếp Ba (迦攝波); ý dịch là Ẩm Quang (飲光), là một trong 10 vị đại Đệ Tử của đức Phật, vị tổ được truyền trao Pháp Tạng đầu tiên từ đức Phật, thường được gọi là Tây Thiên Thủ Truyền Ma Ha Ca Diếp Tôn Giả (西天首傳摩訶迦葉尊者). Ông sanh ra trong một gia đình Bà La Môn, gần ngoại ô Thành Vương Xá (Sanskrit: Rājagṛha; Pāli: Rājagaha 王舍城). Sau khi đức Phật thành đạo được 3 năm, ông theo làm Đệ Tử Ngài, rồi 8 ngày sau thì Chứng Nhập cảnh địa A La Hán, là người không chấp trước số một trong hàng Đệ Tử Ngài. Ông có nhân cách thanh liêm, được Phật rất tin tưởng, từng được Ngài chia nữa tòa cho mà ngồi. Sau khi Phật Diệt độ, ông trở thành người lãnh Đạo Giáo đoàn, tiến hành triệu tập Đại Hội Kết Tập Kinh Điển lần đầu tiên tại Thành Vương Xá. Về sau, ông Truyền Pháp lại cho Tôn giả A Nan (s, Pāli: Ānanda 阿難). Tương truyền ông vào trong Kê Túc Sơn (Sanskrit: Kukkuṭapādagiri, Kurkuṭapādagiri, Pāli: Kukkuṭapadagiri Kurkuṭapadagiri, 雞足山) Nhập Định để chờ đức Phật Di Lặc (Sanskrit: Maitreya, Pāli: Metteyya 彌勒) xuất hiện. Thiền Tông xem ông là người đầu tiên Hành Trì Pháp Môn không chấp trước, đặc biệt xem ông là Đầu Đà Đệ Nhất (Khổ Hạnh Số Một). Câu chuyện Niêm Hoa Vi Tiếu (拈華微笑) liên quan đến Tôn Giả Ca Diếp được truyền tụng mãi cho đến ngày nay. Ngoài ra, vị Phật thứ 6 trong 7 vị Phật thời Quá Khứ cũng có trùng tên là Ca Diếp. Trong số các Đệ Tử của đức Phật còn có Ưu Lâu Tần Loa Ca Diếp (Sanskrit: Uruvilvā-kāśyapa, Pāli: Uruvela-kassapa 優樓頻螺迦葉), Già Da Ca Diếp (Sanskrit: Gayā-kāśyapa, 伽耶迦葉), v.v., đều có tên trùng Ca Diếp. Vị tổ của Ẩm Quang Bộ (Sanskrit: Kāśyapīya, 飲光部) thuộc Thượng Tọa Bộ (Sanskrit: Sthaviravāda, Pāli: Theravāda 上座部) cũng có tên giống vậy. Trong Đại Phạm Thiên Vương Vấn Phật Quyết Nghi Kinh (大梵天王問佛決疑經) có thuật lại truyền thuyết rằng xưa kia khi đức Phật Thích Ca đang ở trên Hội Linh Sơn, lúc ấy ngài cầm cành hoa Kim Ba La Hoa (金波羅華) do Chư Thiên đem dâng cúng, đưa ra trước hội chúng hơn 80.000 người. Đại chúng hết thảy đều ngẩn ngơ im lặng mà không thể nào hiểu được thâm ý của đức Như Lai Thế nào. Khi ấy, chỉ có một mình Ma Ha Ca Diếp mĩm cười mà thôi. Thấy vậy đức Phật bèn dạy rằng: “Hữu ngã chánh pháp nhãn tạng Niết Bàn Diệu Tâm, tức Phó Chúc vu nhữ, nhữ năng hộ trì, tương tục Bất Đoạn (有我正法眼藏涅槃妙心、卽付囑于汝、汝能護持、相續不斷, ta có chánh pháp nhãn tạng, Niết Bàn Diệu Tâm, nay Phó Chúc cho ngươi; ngươi có thể giữ gìn, làm cho liên tục không dứt đoạn)”, và truyền trao chánh pháp cho vị này. Đây được xem như là khởi nguyên của Thiền Tông.