Lục Thông
Điển cứ gốc: Tự Điển Phật Học Đạo Uyển
Định nghĩa thuật ngữ
: hay Lục Thần Thông (Sanskrit: ṣaḍ-abhijñāḥ, 六神通), là 6 loại năng lực siêu nhiên Diệu Dụng, vô ngại, Tự Tại do chư Phật, Bồ Tát chứng đạt được nhờ sức mạnh của định và tuệ, gồm: (1) Thần Túc Thông (神足通, tên gọi chung của các năng lực siêu nhiên như bay trên trời, Hóa Thân, v.v., nhưng không thuộc 5 loại năng lực bên dưới), (2) Thiên Nhãn Thông (天眼通, năng lực biết được trạng thái chuyển sanh của Chúng Sanh), (3) Thiên Nhĩ Thông (天耳通, năng lực nghe được tất cả các âm thanh), (4) Tha Tâm Thông (他心通, năng lực biết được suy nghĩ của người khác), (5) Túc Mạng Thông (宿命通, năng lực nhớ rõ trạng thái sinh tồn trong đời Quá Khứ) và (6) Lậu Tận Thông (漏盡通, năng lực biết được Phiền Não của bản thân đã dứt sạch). Trong đó, Thiên Nhãn Thông, Túc Mạng Thông và Lậu Tận Thông được gọi là Tam Minh (三明), cọng lại gọi chung là Tam Minh Lục Thông. Trừ Thần Túc Thông ra, 5 loại Thần Thông còn lại được gọi là Ngũ Thông (五通). Theo Đạo Nguyên (道元, Dōgen, 1200-1253), Tổ Sư sáng lập ra Tào Động Tông Nhật Bản, Lục Thần Thông này không phải là năng lực đặc thù, mà những gì của đời thường hằng ngày chính là Thần Thông. Từ đó, Lục Thông còn là tên gọi của những người chứng được 6 loại Thần Thông này như chư Phật, Bồ Tát, v.v. Như trong bài thỉnh của Lễ An Vị Phật có câu: “Nhất Tâm Phụng Thỉnh: Tam Minh, Bát Giải, Ngũ Quả, Lục Thông, Phân Thân ư Thử Độ tha phương, Thuyết Pháp ư Nhân Gian Thiên Thượng, quá hiện vị lai, vô lượng Tăng Già Da (一心奉請、三明、八解、五果、六通、分身於此土他方、說法於人間天上、過現未來無量僧伽耶, Một lòng Phụng Thỉnh: vô lượng chư tăng trong Quá Khứ, hiện tại, tương lai, đang Thuyết Pháp trên trời, nơi cõi người, Phân Thân nơi Quốc Độ này hay phương khác, đã chứng Ba Minh, Tám Giải, Năm Quả, Sáu Thần Thông).” Câu “nhất niệm thù ân, Lục Thông Huyền Giám (一念酬恩、六通玄鑒)” trong lòng văn sớ trên có nghĩa là với một lòng chí thành muốn báo đáp thâm ân của tổ tiên, các đấng Chứng Quả Lục Thông như chư Phật, Bồ Tát đều chứng giám cho.