Lục Hoà Kính
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
cũng gọi lục úy lạo pháp, lục khả Hi Pháp, Lục Hòa, hành hòa kính, học hòa kính, sự hòa kính, thí hòa kính. chỉ cho 6 thứ hòa đồng, kính ái, tức 6 việc mà người cầu Bồ Đề và tu Phạm Hạnh phải thân yêu, kính trọng lẫn nhau; cũng tức là 6 thứ hòa đồng, kính ái giữa Bồ Tát và Chúng Sinh của phật giáo Đại Thừa. sáu việc ấy là:
1. thân hòa kính: chỉ cho Thân Nghiệp hòa kính cùng Lễ Bái v.v...
2. khẩu hòa kính: chỉ cho Khẩu Nghiệp hòa kính cùng tán vịnh v.v...
3. ý hòa kính: chỉ cho ý nghiệp hòa kính cùng lòng tin v.v... 4.giới hòa kính: chỉ cho sự hòa kính cùng Giới Pháp.
5. kiến hòa kính: chỉ cho sự hòa kính cùng kiến giải của Thánh Trí.
6. lợi hòa kính: chỉ cho sự hòa kính cùng Lợi Ích về y thực v.v.... theo Đại Thừa Nghĩa Chương quyển 12 Lục Hòa kính là:
1. Thân Nghiệp đồng.
2. Khẩu Nghiệp đồng.
3. ý nghiệp đồng.
4. đồng giới.
5. đồng thí.
6. đồng kiến. còn theo Tổ Đình Sự Uyển quyển 5 thì Lục Hòa là:
1. thân hòa cộng trụ.
2. khẩu hòa vô tránh.
3. ý hòa đồng sự.
4. giới hòa đồng tu.
5. kiến hòa đồng giải.
6. lợi hòa đồng quân. ngoài ra, theo Pháp Giới Thứ Đệ quyển hạ, thì Lục Hòa kính là:
1. đồng giới hòa kính: Bồ Tát thông đạt chính lí thực tướng, biết tội không thật có, nhưng vì muốn An Lập Chúng Sinh nơi chính lí thực tướng, nên các ngài dùng Phương Tiện khéo léo cũng cùng giữ giới chứ không làm trái. Bồ Tát cũng biết Chúng Sinh cùng 1 tính thiện về giới này, đời vị lai chắc chắn chứng được đại quả Bồ Đề, cho nên kính Chúng Sinh như phật, vì vậy gọi là đồng giới hòa kính.
2. đồng kiến hòa kính: Bồ Tát thông đạt chính lí thực tướng, biết rõ các pháp vốn không có chỗ được, cũng không có cái thấy biết, nhưng vì muốn An Lập Chúng Sinh nơi chính lí thực tướng, nên các ngài dùng Phương Tiện Thiện Xảo cùng hòa đồng với tất cả tri kiến, chứ không chống trái. Bồ Tát cũng biết Chúng Sinh nhờ tri kiến này, chắc chắn sẽ được chủng trí viên minh, cho nên kính Chúng Sinh như phật, vì vậy gọi đồng kiến hòa kính.
3. Đồng Hành hòa kính: Bồ Tát thông đạt Chính Hành thực tướng, vốn biết rõ vô tác vô hành, nhưng vì muốn An Lập Chúng Sinh nơi Chính Hành thực tướng, nên dùng Phương Tiện khéo léo, cùng tu các hạnh mà không chống trái.
4. thân từ hòa kính: Bồ Tát trụ nơi Bình Đẳng đại từ vô duyên (vô điều kiện) để tu thân, thường đem đến cho Chúng Sinh tất cả việc vui thích, chứ không chống trái. Bồ Tát cũng biết Chúng Sinh đều có tính phật, đời vị lai chắc chắn sẽ được thân Kim Cương, cho nên kính Chúng Sinh như phật, vì vậy gọi là thân từ hòa kính.
5. khẩu từ hòa kính: Bồ Tát trụ nơi đại từ Bình Đẳng vô duyên để tu Khẩu Nghiệp, thường nói tất cả pháp cho Chúng Sinh nghe để họ được vui, chứ không chống trái. Bồ Tát cũng biết Chúng Sinh đều có tính phật, đời vị lai chắc chắn sẽ được Khẩu Nghiệp thanh tịnh vô thượng, cho nên kính Chúng Sinh như phật, vì thế gọi là khẩu từ hòa kính.
6. ý từ hòa kính: Bồ Tát trụ nơi đại từ Bình Đẳng vô duyên để tu ý nghiệp của mình, thường biết các Căn Tính dục của Chúng Sinh, đem đến cho Chúng Sinh những việc vui thích, chứ không chống trái. Bồ Tát cũng biết Chúng Sinh đều có tính phật, đời vị lai chắc chắn sẽ được tâm như Tâm Phật, cho nên các ngài kính Chúng Sinh như phật, vì thế gọi là ý từ hòa kính. [x. kinh chu na trong trung a hàm q.52; kinh tăng nhất a hàm q.29; kinh Nhân Vương Bát Nhã q.hạ; luật tứ phần q.50; Đại Thừa Nghĩa Chương q.12].
1. thân hòa kính: chỉ cho Thân Nghiệp hòa kính cùng Lễ Bái v.v...
2. khẩu hòa kính: chỉ cho Khẩu Nghiệp hòa kính cùng tán vịnh v.v...
3. ý hòa kính: chỉ cho ý nghiệp hòa kính cùng lòng tin v.v... 4.giới hòa kính: chỉ cho sự hòa kính cùng Giới Pháp.
5. kiến hòa kính: chỉ cho sự hòa kính cùng kiến giải của Thánh Trí.
6. lợi hòa kính: chỉ cho sự hòa kính cùng Lợi Ích về y thực v.v.... theo Đại Thừa Nghĩa Chương quyển 12 Lục Hòa kính là:
1. Thân Nghiệp đồng.
2. Khẩu Nghiệp đồng.
3. ý nghiệp đồng.
4. đồng giới.
5. đồng thí.
6. đồng kiến. còn theo Tổ Đình Sự Uyển quyển 5 thì Lục Hòa là:
1. thân hòa cộng trụ.
2. khẩu hòa vô tránh.
3. ý hòa đồng sự.
4. giới hòa đồng tu.
5. kiến hòa đồng giải.
6. lợi hòa đồng quân. ngoài ra, theo Pháp Giới Thứ Đệ quyển hạ, thì Lục Hòa kính là:
1. đồng giới hòa kính: Bồ Tát thông đạt chính lí thực tướng, biết tội không thật có, nhưng vì muốn An Lập Chúng Sinh nơi chính lí thực tướng, nên các ngài dùng Phương Tiện khéo léo cũng cùng giữ giới chứ không làm trái. Bồ Tát cũng biết Chúng Sinh cùng 1 tính thiện về giới này, đời vị lai chắc chắn chứng được đại quả Bồ Đề, cho nên kính Chúng Sinh như phật, vì vậy gọi là đồng giới hòa kính.
2. đồng kiến hòa kính: Bồ Tát thông đạt chính lí thực tướng, biết rõ các pháp vốn không có chỗ được, cũng không có cái thấy biết, nhưng vì muốn An Lập Chúng Sinh nơi chính lí thực tướng, nên các ngài dùng Phương Tiện Thiện Xảo cùng hòa đồng với tất cả tri kiến, chứ không chống trái. Bồ Tát cũng biết Chúng Sinh nhờ tri kiến này, chắc chắn sẽ được chủng trí viên minh, cho nên kính Chúng Sinh như phật, vì vậy gọi đồng kiến hòa kính.
3. Đồng Hành hòa kính: Bồ Tát thông đạt Chính Hành thực tướng, vốn biết rõ vô tác vô hành, nhưng vì muốn An Lập Chúng Sinh nơi Chính Hành thực tướng, nên dùng Phương Tiện khéo léo, cùng tu các hạnh mà không chống trái.
4. thân từ hòa kính: Bồ Tát trụ nơi Bình Đẳng đại từ vô duyên (vô điều kiện) để tu thân, thường đem đến cho Chúng Sinh tất cả việc vui thích, chứ không chống trái. Bồ Tát cũng biết Chúng Sinh đều có tính phật, đời vị lai chắc chắn sẽ được thân Kim Cương, cho nên kính Chúng Sinh như phật, vì vậy gọi là thân từ hòa kính.
5. khẩu từ hòa kính: Bồ Tát trụ nơi đại từ Bình Đẳng vô duyên để tu Khẩu Nghiệp, thường nói tất cả pháp cho Chúng Sinh nghe để họ được vui, chứ không chống trái. Bồ Tát cũng biết Chúng Sinh đều có tính phật, đời vị lai chắc chắn sẽ được Khẩu Nghiệp thanh tịnh vô thượng, cho nên kính Chúng Sinh như phật, vì thế gọi là khẩu từ hòa kính.
6. ý từ hòa kính: Bồ Tát trụ nơi đại từ Bình Đẳng vô duyên để tu ý nghiệp của mình, thường biết các Căn Tính dục của Chúng Sinh, đem đến cho Chúng Sinh những việc vui thích, chứ không chống trái. Bồ Tát cũng biết Chúng Sinh đều có tính phật, đời vị lai chắc chắn sẽ được tâm như Tâm Phật, cho nên các ngài kính Chúng Sinh như phật, vì thế gọi là ý từ hòa kính. [x. kinh chu na trong trung a hàm q.52; kinh tăng nhất a hàm q.29; kinh Nhân Vương Bát Nhã q.hạ; luật tứ phần q.50; Đại Thừa Nghĩa Chương q.12].