Lục Chuyển Y
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Chuyển y nghĩa là chuyển bỏ chỗ y chỉ thấp kém mà chứng được chỗ thanh tịnh Thù Thắng. Tông Pháp tướng căn cứ vào sự khác nhau giữa các giai vị đạt được mà chia Chuyển y làm 6 loại:
1. Tổn lực ích năng chuyển: Tức chuyển y của Tư lương vị và Gia hành vị. Hai giai vị này tu tập Thắng Giải và có tâm hổ thẹn, cho nên giảm thiểu được sức mạnh của Chủng Tử ô nhiễm, mà tăng cường thế lực của Chủng Tử thanh tịnh, tuy chưa đoạn diệt các Chủng Tử Phiền Não Chướng và Sở Tri Chướng, chưa chứng được chuyển y, nhưng đã dần dần chế phục được Chủng Tử Hiện Hành, nên cũng gọi Chuyển.
2. Thông đạt chuyển: Tức là chuyển y của giai vị Thông đạt. Dùng trí Vô Phân Biệt của Kiến Đạo dứt trừ sự thô trọng của 2 chướng Phân Biệt Khởi mà chứng được 1 phần chuyển y chân thực.
3. Tu tập chuyển: Tức là chuyển y của giai vị Tu đạo. Do nhiều lần tu Tập Trí vô Phân Biệt của Thập Địa, dần dần đoạn trừ sự thô trọng của 2 chướng Câu Sinh Khởi mà lần lượt chứng được chuyển y chân thực.
4. Quả viên mãn chuyển (gọi tắt: Viên mãn chuyển): Tức là chuyển y của giai vị Cứu Cánh. Hoàn thành những việc khó làm trong 3 đại A Tăng Kì kiếp, khi Kim Cương Dụ Định Hiện Tiền, đối với Vô gián đạo đoạn hết tất cả sự thô trọng, đối với Giải thoát đạo thì chứng được Bồ Đề, Niết Bàn, là Thành Tựu chuyển y viên mãn của quả Phật.
5. Hạ Liệt Chuyển: Tức là chuyển y của quả vị Nhị Thừa. Hàng Nhị Thừa do tâm tự lợi chán khổ thích vắng lặng, chỉ thông đạt được Sinh Không Chân Như, đã dứt trừ Chủng Tử Phiền Não Chướng, nhưng chưa đoạn trừ được Chủng Tử của Sở Tri Chướng, chỉ chứng được Sinh Không.
6. Quảng Đại Chuyển: Chuyển y của quả vị Đại Thừa. Hàng Đại Thừa vì lợi tha nên thú hướng tới Đại Bồ Đề, không nhàm chán Sinh Tử, không ưa thích Niết Bàn, thông đạt lí Nhị Không Chân Như, đoạn trừ tất cả Chủng Tử của 2 chướng, mau Chứng Đại Bồ Đề, Đại Niết Bàn. [X. phần Quả Đoạn trong Nhiếp Đại Thừa Luận bản Q.hạ; luận Thành Duy Thức Q. 10.; Nhiếp Đại Thừa Luận Thích Q. 9. (Vô tính); Thành Duy Thức Luận Thuật Kí Q. 10. phần cuối; Duy Thức Luận đồng học sao Q. 10., phần 2; Bách pháp vấn đáp sao Q. 8.].
1. Tổn lực ích năng chuyển: Tức chuyển y của Tư lương vị và Gia hành vị. Hai giai vị này tu tập Thắng Giải và có tâm hổ thẹn, cho nên giảm thiểu được sức mạnh của Chủng Tử ô nhiễm, mà tăng cường thế lực của Chủng Tử thanh tịnh, tuy chưa đoạn diệt các Chủng Tử Phiền Não Chướng và Sở Tri Chướng, chưa chứng được chuyển y, nhưng đã dần dần chế phục được Chủng Tử Hiện Hành, nên cũng gọi Chuyển.
2. Thông đạt chuyển: Tức là chuyển y của giai vị Thông đạt. Dùng trí Vô Phân Biệt của Kiến Đạo dứt trừ sự thô trọng của 2 chướng Phân Biệt Khởi mà chứng được 1 phần chuyển y chân thực.
3. Tu tập chuyển: Tức là chuyển y của giai vị Tu đạo. Do nhiều lần tu Tập Trí vô Phân Biệt của Thập Địa, dần dần đoạn trừ sự thô trọng của 2 chướng Câu Sinh Khởi mà lần lượt chứng được chuyển y chân thực.
4. Quả viên mãn chuyển (gọi tắt: Viên mãn chuyển): Tức là chuyển y của giai vị Cứu Cánh. Hoàn thành những việc khó làm trong 3 đại A Tăng Kì kiếp, khi Kim Cương Dụ Định Hiện Tiền, đối với Vô gián đạo đoạn hết tất cả sự thô trọng, đối với Giải thoát đạo thì chứng được Bồ Đề, Niết Bàn, là Thành Tựu chuyển y viên mãn của quả Phật.
5. Hạ Liệt Chuyển: Tức là chuyển y của quả vị Nhị Thừa. Hàng Nhị Thừa do tâm tự lợi chán khổ thích vắng lặng, chỉ thông đạt được Sinh Không Chân Như, đã dứt trừ Chủng Tử Phiền Não Chướng, nhưng chưa đoạn trừ được Chủng Tử của Sở Tri Chướng, chỉ chứng được Sinh Không.
6. Quảng Đại Chuyển: Chuyển y của quả vị Đại Thừa. Hàng Đại Thừa vì lợi tha nên thú hướng tới Đại Bồ Đề, không nhàm chán Sinh Tử, không ưa thích Niết Bàn, thông đạt lí Nhị Không Chân Như, đoạn trừ tất cả Chủng Tử của 2 chướng, mau Chứng Đại Bồ Đề, Đại Niết Bàn. [X. phần Quả Đoạn trong Nhiếp Đại Thừa Luận bản Q.hạ; luận Thành Duy Thức Q. 10.; Nhiếp Đại Thừa Luận Thích Q. 9. (Vô tính); Thành Duy Thức Luận Thuật Kí Q. 10. phần cuối; Duy Thức Luận đồng học sao Q. 10., phần 2; Bách pháp vấn đáp sao Q. 8.].