Liên Hoa Thập Dụ
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Mười ví dụ về hoa sen. Cứ theo kinh Trừ cái chướng Bồ Tát sở vấn quyển 9, hoa sen sinh ra từ bùn nhơ, nhưng không nhiễm mùi bùn mà lại có mùi thơm vi diệu lan tỏa, khiến người thấy sinh tâm vui mừng, nên dùng để ví dụ cho 10 Thiện Pháp tu hành của Bồ Tát. Đó là:
1. Lìa tất cả ô nhiễm: Bồ Tát tu hành, thường dùng trí tuệ quán xét các cảnh, chẳng sinh tâm tham đắm, tuy ở trong dòng Sinh Tử vẩn đục mà không bị nhiễm ô, ví như hoa sen mọc trong bùn nhơ mà chẳng dính bùn.
2. Không chung đụng với những pháp xấu ác: Bồ Tát tu hành diệt ác sinh thiện, giữ gìn 3 nghiệp thân, khẩu, ý thanh tịnh, không cùng chung với bất cứ điều xấu ác nào, ví như hoa sen chẳng hề dính một giọt nước bùn nhơ.
3. Giới hương đầy đủ: Bồ Tát tu hành, kiên trì giới luật, có Thể Diệt trừ nghiệp ác của thân, khẩu, cũng giống hương thơm có thể đánh tan khí hôi thối, ví như mùi thơm vi diệu của hoa sen lan tỏa, khắp nơi đều nghe biết.
4. Bản Thể trong sạch: Bồ Tát tuy sống trong 5 cõi trọc ác, nhưng nhờ giữ giới, nên thân tâm được thanh tịnh, ví như hoa sen tuy sinh trong bùn nhơ mà thể tính tự nhiên thanh khiết.
5. Nét mặt tươi tắn, vui vẻ: Tâm của Bồ Tát thường vui với thiền định, các tướng tròn đầy, khiến cho người thấy sinh tâm Hoan Hỉ, ví như hoa sen khi nở, ai thấy cũng đẹp lòng.
6. Mềm mại mịn màng: Bồ Tát tu hạnh từ thiện, nhưng đối với các pháp cũng không trệ ngại, cho nên thể thường thanh tịnh, nhu hòa, không thô rít, ví như hoa sen mềm mại, trơn láng.
7. Người thấy đều an lành: Bồ Tát Thành Tựu thiện hạnh, hình tướng Trang Nghiêm vi diệu, người thấy đều được tốt lành, ví như hoa sen đẹp đẽ, thơm ngát, người thấy hoặc nằm mộng thấy đều được an lành.
8. Hoa nở tròn đủ: Bồ Tát tu Hành Viên mãn, Công Đức đầy đủ, Phúc Trí Trang Nghiêm, ví như hoa sen khi nở bày cả gương và hạt.
9. Thành thục thanh tịnh: Diệu quả của Bồ Tát viên mãn thành thục, nên trí tuệ phát sáng, có thể khiến cho 6 căn của người thấy nghe đều được thanh tịnh, ví như hoa sen đã nở rộ, nếu mắt thấy màu hoa, mũi ngửi hương hoa, thì các căn khác cũng đều được thanh tịnh.
10. Mới sinh ra đã được nghĩ tưởng đến: Bồ Tát mới sinh ra, trời, người đều vui vẻ hộ trì, vì biết chắc Bồ Tát có khả năng tu tập thiện hạnh, Chứng Quả Bồ Đề, ví như hoa sen khi mới mọc lên, tuy chưa thấy hoa, nhưng mọi người đều nghĩ rằng sẽ có hoa sen.
1. Lìa tất cả ô nhiễm: Bồ Tát tu hành, thường dùng trí tuệ quán xét các cảnh, chẳng sinh tâm tham đắm, tuy ở trong dòng Sinh Tử vẩn đục mà không bị nhiễm ô, ví như hoa sen mọc trong bùn nhơ mà chẳng dính bùn.
2. Không chung đụng với những pháp xấu ác: Bồ Tát tu hành diệt ác sinh thiện, giữ gìn 3 nghiệp thân, khẩu, ý thanh tịnh, không cùng chung với bất cứ điều xấu ác nào, ví như hoa sen chẳng hề dính một giọt nước bùn nhơ.
3. Giới hương đầy đủ: Bồ Tát tu hành, kiên trì giới luật, có Thể Diệt trừ nghiệp ác của thân, khẩu, cũng giống hương thơm có thể đánh tan khí hôi thối, ví như mùi thơm vi diệu của hoa sen lan tỏa, khắp nơi đều nghe biết.
4. Bản Thể trong sạch: Bồ Tát tuy sống trong 5 cõi trọc ác, nhưng nhờ giữ giới, nên thân tâm được thanh tịnh, ví như hoa sen tuy sinh trong bùn nhơ mà thể tính tự nhiên thanh khiết.
5. Nét mặt tươi tắn, vui vẻ: Tâm của Bồ Tát thường vui với thiền định, các tướng tròn đầy, khiến cho người thấy sinh tâm Hoan Hỉ, ví như hoa sen khi nở, ai thấy cũng đẹp lòng.
6. Mềm mại mịn màng: Bồ Tát tu hạnh từ thiện, nhưng đối với các pháp cũng không trệ ngại, cho nên thể thường thanh tịnh, nhu hòa, không thô rít, ví như hoa sen mềm mại, trơn láng.
7. Người thấy đều an lành: Bồ Tát Thành Tựu thiện hạnh, hình tướng Trang Nghiêm vi diệu, người thấy đều được tốt lành, ví như hoa sen đẹp đẽ, thơm ngát, người thấy hoặc nằm mộng thấy đều được an lành.
8. Hoa nở tròn đủ: Bồ Tát tu Hành Viên mãn, Công Đức đầy đủ, Phúc Trí Trang Nghiêm, ví như hoa sen khi nở bày cả gương và hạt.
9. Thành thục thanh tịnh: Diệu quả của Bồ Tát viên mãn thành thục, nên trí tuệ phát sáng, có thể khiến cho 6 căn của người thấy nghe đều được thanh tịnh, ví như hoa sen đã nở rộ, nếu mắt thấy màu hoa, mũi ngửi hương hoa, thì các căn khác cũng đều được thanh tịnh.
10. Mới sinh ra đã được nghĩ tưởng đến: Bồ Tát mới sinh ra, trời, người đều vui vẻ hộ trì, vì biết chắc Bồ Tát có khả năng tu tập thiện hạnh, Chứng Quả Bồ Đề, ví như hoa sen khi mới mọc lên, tuy chưa thấy hoa, nhưng mọi người đều nghĩ rằng sẽ có hoa sen.