Lâm Tế Tứ Tân Chủ
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Cũng gọi Tế tông tứ tân chủ. Bốn câu nói về khách và chủ (tức là mối quan hệ giữa bậc thầy và người học) do Thiền Sư Lâm tế Nghĩa huyền đề ra để hướng dẫn người học, là 1 trong các tư tưởng căn bản của Thiền Lâm tế. Bốn câu ấy là:
1. Tân khán chủ: Người học biết suốt kiến giải của thầy.
2. Chủ khán tân: Bậc thầy thấy rõ Nội Tâm của người học.
3. Chủ khán chủ: Hai người có đủ Đạo Nhãn gặp nhau.
4. Tân khán tân: Hai người không có Đạo Nhãn gặp nhau. Về sau, Thiền Sư Phong Huyệt Diên Chiểu đổi 4 câu trên thành là Khách trong chủ, chủ trong khách, chủ trong chủ, khách trong khách, nhưng vẫn cùng một ý nghĩa. Cảnh Đức Truyền Đăng Lục quyển 13 (Đại 51, 303 hạ), chép: Hỏi: –Thế nào là khách trong chủ? Sư đáp: –Vào chợ 2 mắt mù. Hỏi: –Thế nào là chủ trong khách? Sư đáp: –Về cung mặt trời mặt trăng chiếu. Hỏi: –Thế nào là khách trong khách? Sư đáp: –Nhướng mày ngồi nhìn mây trắng. Hỏi: –Thế nào là chủ trong chủ? Sư đáp: –Mài dao trên cối đá, đợi chém người bất bình. [X. Hoành trí Thiền Sư quảng lục Q. 8.; Đầu Tử Nghĩa Thanh Ngữ Lục Q.thượng; Nhân Thiên Nhãn Mục Q. 10.]. (xt. Tứ Tân Chủ).
1. Tân khán chủ: Người học biết suốt kiến giải của thầy.
2. Chủ khán tân: Bậc thầy thấy rõ Nội Tâm của người học.
3. Chủ khán chủ: Hai người có đủ Đạo Nhãn gặp nhau.
4. Tân khán tân: Hai người không có Đạo Nhãn gặp nhau. Về sau, Thiền Sư Phong Huyệt Diên Chiểu đổi 4 câu trên thành là Khách trong chủ, chủ trong khách, chủ trong chủ, khách trong khách, nhưng vẫn cùng một ý nghĩa. Cảnh Đức Truyền Đăng Lục quyển 13 (Đại 51, 303 hạ), chép: Hỏi: –Thế nào là khách trong chủ? Sư đáp: –Vào chợ 2 mắt mù. Hỏi: –Thế nào là chủ trong khách? Sư đáp: –Về cung mặt trời mặt trăng chiếu. Hỏi: –Thế nào là khách trong khách? Sư đáp: –Nhướng mày ngồi nhìn mây trắng. Hỏi: –Thế nào là chủ trong chủ? Sư đáp: –Mài dao trên cối đá, đợi chém người bất bình. [X. Hoành trí Thiền Sư quảng lục Q. 8.; Đầu Tử Nghĩa Thanh Ngữ Lục Q.thượng; Nhân Thiên Nhãn Mục Q. 10.]. (xt. Tứ Tân Chủ).