Lâm Tế Tứ Liệu Giản

Rinzaishiryōkenvà Động Sơn Ngũ Vị (洞山五位, Dōzangoi): Tứ Liệu Giản là từ có thể tìm thấy trong phần Thị Chúng (示眾) của Lâm Tế Lục (臨濟錄) do Lâm Tế Nghĩa Huyền (臨濟義玄) trước tác, sau này Đệ Tử ông là Nam Viện Huệ Ngung (南院慧顒) mới lấy riêng phần này ra và được gọi tên như vậy. Trên lập trường 4 thị điểm về cách tiếp xúc trong khi thầy chỉ đạo cho Đệ Tử gồm Nhân (Chủ Quan Đệ Tử), Cảnh (khách quan), Đoạt (phủ định chăng) và Bất Đoạt (khẳng định chăng), nó được phân thành 4 loại. Cụ thể là: (1) Đoạt Nhân Bất Đoạt Cảnh (奪人不奪境, phủ định Chủ Quan và khẳng định khách quan), (2) Đoạt Cảnh Bất Đoạt Nhân (奪境不奪人, phủ định khách quan và khẳng định Chủ Quan), (3) Nhân Cảnh Câu Đoạt (人境倶奪, phủ định cả hai), (4) Nhân Cảnh Câu Bất Đoạt (人境倶不奪, khẳng định cả hai). Và trong Lâm Tế Lục chúng được biểu hiện qua các thi cú. Vì đây là thuyết của vị Tông Tổ Lâm Tế Nghĩa Huyền, nên nó rất được xem trọng trong Lâm Tế Tông. Đối với Tứ Liệu Giản này, trong Tào Động Tông cũng thỉnh thoảng có đưa ra thuyết Ngũ Vị (五位). Trước hết, trong Ngũ Vị Hiển Quyết (五位顯訣) của Động Sơn Lương Giới (洞山良价) có thuyết minh về Thế Giới giác ngộ thông qua các yếu tố Chánh (正, Bình Đẳng­=vô Sai Biệt), Thiên (偏, Sai Biệt) và Kiêm (兼, sự tương tức của hai cái này). Sau này Đệ Tử ông là Tào Sơn Bổn Tịch (曹山本寂) mới cải đổi rồi giải thích thêm vào và viết thành cuốn Chánh Thiên Ngũ Vị Tụng (正偏五位 頌, Shōhengoiju). Nội dung của nó gồm có 5 phần: (1) Chánh Trung Thiên (正中偏), (2) Thiên Trung Chánh (偏中正), (3) Chánh Trung Lai (正中來), (4) Thiên Trung Chí (偏中至), và (5) Kiêm Trung Đáo (兼中到). Mỗi phần như vậy được giải thích bằng các câu thơ, và nó được lưu bố rộng rãi do nhờ sự Nỗ Lực của Tào Sơn Huệ Hà (曹山慧霞, ?-?), Đệ Tử của Bổn Tịch. Ảnh hưởng của tư tưởng này rất to lớn, phần Thiên Trung Chí được cải biên thành Kiêm Trung Chí (兼中至), đến nỗi Phần Dương Thiện Chiêu (汾陽善昭, 947-1024), Thạch Sương Sở Viên (石霜楚圓, 986-1039), Đại Huệ Tông Cảo (大慧宗杲, 1089-1163), v.v., của Lâm Tế Tông cũng đã từng dùng đến. Ngoài thuyết Ngũ Vị nêu trên, còn có Thiên Chánh Ngũ Vị tiêu biểu nhất, và 3 loại khác là Công Huân Ngũ Vị (功勲五位), Quân Thần Ngũ Vị (君臣五位) và Vương Tử Ngũ Vị (王子五位).